بود « 1 » . بدين سبب « او را به اسم شحنگى خوارزم موسوم كردند » « 2 » و حال آنكه بنا به گفتهء هر دو منبع « 3 » ، عملا در سرزمين مزبور حكومت نمىكرده . وى « پسر بزرگتر قطب الدين محمد را در مرو به مكتب داد ، تا آداب و رسوم رياست و امارت تعليم كند » . در سال 491 هجرى ( 1097 ميلادى ) خوارزمشاه اكنجى بن قچقار « 4 » به دست اميران طاغى كشته شد . سلطان بركيارق پس از اطفاى نايرهء شورش اميرداد بك حبشى بن التونتاق را « 5 » امارت خراسان داد و التونتاق حكومت خوارزم را به قطب الدين محمد پسر انوشتگين سپرد . سنجر مقام محمد را

--> ( 1 ) - جوينى ، نسخهء خطى GPB ، 2 ، 34 ، ورق 99 ، ( چاپ قزوينى ، II 2 ) . ( 2 ) - اين كلمات از متن جوينى است ( همانجا ) ( 3 ) - تا حدى كه مىدانيم نخستين بار حمد اللّه مستوفى قزوينى وى را امير واقعى خوارزم مىخواند ( « تاريخ گزيده » ، نسخهء خطى LGu ، شمارهء 153 ، ص 283 ؛ چاپ براون ، متن ، 486 و بعد ؛ ترجمه ، 111 و بعد ) ، مع هذا به تبصرهء مترجم دربارهء تاريخ 491 هجرى توجه شود . ( 4 ) - نه تنها ابن اثير بلكه جوينى نيز ( چاپ قزوينى ، II ، 3 كه « النجى » نوشته شده ) از اين شخص اسم برده است . ولى همهء ناقلان بعدى از رشيد الدين به بعد نام وى را از قلم انداخته‌اند ( نسخهء خطى موزهء آسيائى 566 a ( 66 D ) ، ورق a 517 ) . به نظر ماركوارت ( sq 201 . sq 48 . Komanem , S ) ، كه اين اكنجى را با شخصى كه عوفى از او ياد كرده ، يكى مىداند توجه شود ( رجوع شود به « متون » ص 99 ) . ( 5 ) - در تأليف جوينى : « دادبك بن حبشى التونتاق ؛ در چاپ قزوينى ( II ، 2 ) : دادبك حبشى التونتاق .