« گوشهاى ايشان به پنبهء گمراهى انباشته شده » . در روز سه‌شنبه دوازدهم ماه « 1 » لشكريان حمله آغاز كردند . حصار شهر در طرفة العينى اشغال شد و لشكر ظفرنمون مىخواست به غارت شهر پردازد كه سلطان را به مردم مسلمان آنجا رحمت آمد و لشكريان را احضار كرد ، زيرا مىدانست كه اگر شهر به حمله مسخر گردد مردم صلح‌جو كه بر خلاف ارادهء خويش تابع حكومت كفار شده‌اند نيز زيان خواهند ديد . به نظر مىرسد كه از اين مقدمه ، چنين استنتاج توان كرد كه حمله دفع شده بوده . خوارزمشاه تصميم گرفت كه تا صبح روز بعد ( چهار شنبه ) منتظر پيشنهاد تسليم باشد . ديرى از شب رئيس شهر ، بااستفاده از تاريكى از شهر خارج شد و خواست فرار كرده جان خويش را نجات دهد ولى لشكريان خوارزمشاه به او دست يافتند و وى با همهء دستهء خود ( بيش از هزار نفر ) اسير شدند . همه را به نزد خوارزمشاه بردند و ايشان مورد عفو قرار گرفتند « 2 » . بدين طريق شهر مسخر گشت . دو منشور تكش بنام ائمهء بخارا ( شايد هر دو منشور به شخص واحدى داده شده بوده ) محفوظ مانده است . در منشور نخستين كه پس از بازگشت تكش به خوارزم نوشته شده وى از امام كه از سادات بوده ، بخاطر فداكارى و وفادارئى كه بارها و به ويژه به هنگام لشكركشى خوارزميان

--> ( 1 ) - در هر دو نسخهء خطى نام ماه از قلم افتاده ( بغدادى ، « كتاب التوسل » نسخهء خطى ليدن شمارهء 285 و 586 ) ؛ در سال 578 سه‌شنبه روز 12 محرم بوده ( 18 مه ) ولى در اينجا محتملا سه‌شنبه 12 اكتبر در نظر است ( طبق جداول و يوستلفد ، 11 جمادى الثانى ، ولى چنان كه مىدانيم اين تفاوت يك روزه غالبا در گاهنامهء اسلامى ديده مىشود . به ما قبل ص حدود 700 ، حاشيه رجوع شود ) . ( 2 ) - « متون » ، ص 78 - 77 ( بغدادى ، « كتاب التوسل » ؛ ( چاپ بهمنيار ، 131 - 125 ) ) .