اخيرا نامه‌اى از طرف استاد ناد كه دريافت داشتم كه وى توجه مرا به يكى از نقايص و خلاءهاى كتاب جلب كرده و به كتاب « مفاتيح العلوم » كه حاوى اطلاعات گرانبهائى دربارهء دستگاه ادارى دولت سامانيان مىباشد و از طرف وان فلوتن شرقشناس هلندى چاپ و منتشر شده اشاره كرده است . محتملا در سخنرانيهاى اشخاص محترمى كه دربارهء رساله من بايد نظر دهند و در مطبوعات به نقايص ديگرى نيز اشاره خواهد شد . مع هذا اعتقاد راسخ دارم كه نقايص تأليف من هرچه باشد ، تا حدى مربوط به تازگى اين امر و بعضا نيز بر اثر اشتباهات شخص من است « 1 » ، نه طريقى كه براى تحقيق برگزيده‌ام و طى اين طريق پژوهش علمى بدون ترديد منجر به نتايجى خواهد شد كه نه تنها اهميت علمى و نظرى خواهد داشت بلكه از لحاظ زندگى نيز بسيار مهم است . منظور نظر من آن استفادهء مستقيم و علمى كه مديران و ديپلوماتها از دانستن گذشته كشور مىتوانند به عمل آورند نبوده بلكه اهميت حياتى به معنى عاليتر مىباشد . بطورى كه اخيرا ضمن سخن‌رانيهاى ديگر نمايندگان اين علم - و قبل از آغاز مباحثه - خاطر نشان شده است « 2 » ، اقوام مشرق‌زمين چون مذعن شوند كه ما ايشان را بهتر از خودشان مىشناسيم به برترى فرهنگ و تمدن ما آسان‌تر اعتماد خواهند داشت . به اين سخنان از طرف خويش مىافزايم كه چون اقوام مزبور در تأليفات دانشمندان ما نظرى علمى و يا آنچه را كه از لحاظ مورخ با نظر علمى هم سنگ است يعنى نظرى واقعا نوع پرورانه - نسبت به گذشتهء خويش مشاهده كنند كه از هرگونه مبالغهء احساساتى عارى و در عين حال از هر پيش داورى و اوهام تنگ -

--> ( 1 ) - پس از اين كلمات در نسخهء خطى و . و . بارتولد روى جمله « و عدم كفايت استعداد من » با مداد خط كشيده شده است . - تحريريه ) ( 2 ) - ( متأسفانه معلوم نشد كه بارتولد چه كسى را نظر دارد - تحريريه )