واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
1105
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
نظرانهء ملى و دينى و سياسى برى است و همهء پديدهها را فقط از ديدگاه حقيقت انسانى مورد بحث قرار مىدهد ، در اين صورت شايد تأليفات ناچيز شرقشناسان روسى ، بيش از ديگر موفقيتهاى فرهنگ روس موجب نزديكى اقوام مشرق و روسيه در محيط صلح و صفا خواهد گشت . و به يارى آن روزى فراخواهد رسيد كه - هنوز بسيار دور است - و شاعر بزرگ ما « 1 » وصول بدان را آرزو مى - كرده ، روزى كه همهء اقوام روسيه و از آن جمله « تغرغزانى كه اكنون وحشيند و قلموقى كه عاشق دشت و صحراست » براى تعظيم نمايندهء بزرگ فرهنگ روسى به يكديگر پيوسته و وى را بويژه بخاطر آنكه « در عصر بىرحم خويش مدح آزادى را سروده و به ترحم برافتادگان دعوت كرده » يعنى همه را به خدمت آرمانهاى عامهء بشريت خوانده ، بزرگ دارند .
--> ( 1 ) - [ مقصود منظومهايست از پوشكين كه ترجمهء فارسى آن را شادروان ملك الشعراء بهار به شعر درآورده است تحت عنوان « بناى يادگار » ]