واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
1034
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
در پايان سال 1248 ميلادى / 646 هجرى رسولان ايلچكداى - [ « ايلچداى » در تأليف وصاف ] - كه وى از طرف گيوك براى جنگ عليه اسماعيليان و خليفه بغداد اعزام شده بود - در جزيرهء قبرس به حضور سن لوئى رسيدند « 1 » . رسولان مزبور به اطلاع سن - لوئى رسانيدند كه مادر گيوك مسيحى است و خود گيوك نيز به اتفاق 18 تن از پادشاه زادگان و بسيارى از اعيان و اركان دولت به كيش مسيح درآمده است و ايلچكداى سالها است كه تعميد يافته و اكنون عازم بغداد است « تا انتقام توهينى را كه خوارزميان به خداوند عيسى مسيح وارد آوردهاند بكشد » « 2 » . ايلچكداى در نامه از پادشاه خواسته بود كه ميان مسيحيان پيرو مذاهب گوناگون فرقى نگذارد يعنى بين كاتوليكها و يونانيان [ ارتودوكسها ] و ارمنيان و نستوريان و يعقوبيان [ « يعاقبه » يا پيروان يعقوب بردعى ] و همهء كسانى كه صليب را بزرگ مىدارند تفاوتى قائل نشود
--> ( 1 ) - دربارهء روابط مغولان با سن - لوئى [ لوئى نهم ] پادشاه فرانسه ، در زمان گيوك خان ، رجوع شود به موسيخم ، ضميمه . XII ( رسولان ايلچكداى عبارت بودند از « سابلدين » ( سعد الدين يا سيف الدين ؟ ) داود كه مسيحى بود نستورى و عربى زبان و موصلى ( دربارهء وى به بعد رجوع شود ) و شخصى بنام مارك كه محتملا وى نيز نستورى بوده است . تحقيق مشروح در تاريخ رسالت ايشان را پليو نقل كرده : 151 ، II , P ، « ؟ Les Mongols et la Papaute » ، Pelliot 2 - 1 . N ، ( . t . VIII ( XVIII 3 . r ؟ xtrait de la ROC , se ) . - sq تحريريه ) . ( 2 ) - ( تركان خوارزمى كه باتفاق جلال الدين خوارزمشاه از آسياى ميانه رفته بودند و پس از مرگ او به خدمت سلطان صالح ايوبى فرمانرواى مصر در آمدند در سال 1244 ميلادى / 642 هجرى صليبيان را ( براى بار دوم ) از اورشليم بيرون راندند و ضمنا شهر و اماكن مقدسهء مسيحى را غارت كردند - تحريريه ) .