است . و اين نظر را سخنان رشيد الدين نيز تأييد مىكند . وى مىگويد كه بعدها امراى آلغو همهء نوكران و پيروان بركه را از ماوراء النهر طرد و تبعيد كردند « 1 » . بدين سبب دليلى در دست نيست كه صحت داستان منقول در تأليف جوزجانى را مورد ترديد قرار دهيم . وى مىگويد دخالت بركه سبب شد تا مبارزهء مسلمانان سمرقند عليه هم شهريان مسيحى ايشان به نفع مسلمين پايان يابد . بطورى كه مىدانيم مسيحيت پيش از دوران اسلامى در سمرقند رخنه نموده در عهد سامانيان و قراخانيان نيز پايدارى كرده بوده است ، ولى دربارهء شركت مسيحيان در زندگى سياسى آن سرزمين در آن دوران اطلاعى در دست نيست . سقوط سيادت اسلام و دودمانهاى مسلمان بالطبع مىبايست تمايل مسيحيان را به انتقام جوئى از كسانى كه بايشان ستم كرده بودند ، برانگيزد . اوضاع به حال ايشان مساعد بود . ديديم كه بسيارى از چنگيزيان ، و نه تنها افرادى كه با روح مسيحيت پرورش يافته بودند « 2 » ، بلكه حتى مجريان پروپا - قرص ياسا به اسلام دشمنى مىورزيدند . در زمرهء امراى ماوراء النهر عده‌اى مغول و چينى ديده مىشدند . گذشته از اين در آن زمان مسلمانان دشمن خارجى عمدهء امپراطورى مغولان محسوب مىگرديدند . در زمان گيوك خان حتى انديشه‌اى پديد آمد ( كه بعد در عهد ايلخانان ايران توسعه و تقويت پيدا كرد ) كه اتحادى ميان مغولان و مسيحيان عليه مسلمانان منعقد گردد .

--> ( 1 ) - رشيد الدين ، نسخهء خطى V GPB ، 3 ، 1 ، ورق 219 ؛ نسخهء خطى GPB درن 289 ، ورق 215 ؛ ( چاپ بلوشه 404 ) . ( 2 ) - ( رجوع شود به بارتولد ، « دربارهء مسيحيان چنگيزى » ، ص 171 - 172 . - تحريريه ) .