واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

1031

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

بوده‌اند « 1 » . سرتاق پيش از بازگشت از اردوى منكو به ناحيهء ولگا ، در گذشت و يا بنا باخبار ديگر « 2 » اندكى پس از مراجعت وفات يافت . به گفتهء جوزجانى « 3 » مرگ وى به منزلهء مجازات و قهر الهى بود كه بر اثر دعاى بركه و بخاطر توهينى كه به وى [ بركه ] كرده بود نازل شده بوده است . به گفتهء كراكوس « 4 » سرتاق را خويشاوندان مسلمان وى ، بركه و باركيش ، يعنى عمّان وى بركه و بر كجار ، زهر خوراندند . منكو ، پس از مرگ سرتاق ، اميران خويش را به قزل اردو فرستاد و ايشان براقچين خاتون بيوهء باتو را به فرمانفرمائى منصوب كردند و اولاغچى را ، كه جوينى پسر سرتاق « 5 » و رشيد الدين فرزند باتويش مىخواند ، به تخت سلطنت نشاندند « 6 » . بنا به گفتهء جوينى اولاغچى در همان سال وفات

--> ( 1 ) - « تاريخ مغولان از روى منابع ارمنى » ، II ، 75 ( كيراكوس گاندزاكسكى ، گنجه‌اى ) . در اينجا گفته شده است كه سرتاق « از خدا مىترسيد و مؤمن و متقى بود و در خيمهء خويش كليسائى سفرى داشت كه دائما در آن ادعيهء دينى خوانده مىشد » ( 2 ) - همانجا ، 87 ( كيراكوس گنجه‌اى ) . ( 3 ) - ترجمهء راورتى ، II ، 1291 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 451 - 450 ) . ( 4 ) - « تاريخ مغولان از روى منابع ارمنى » ، II ، 87 ( كيراكوس گاندزاكسكى ، گنجه‌اى ) . ( 5 ) - جوينى ، نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورق 96 ؛ ( چاپ قزوينى ، I ، 223 ) . ( 6 ) - رشيد الدين ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ( 66 D ) 566 a ، ورق 201 ؛ نسخهء خطى GPB درن 289 ، ورق 177 ؛ ( در چاپ بلوشه ( 100 و 113 ) از « اولاقچى » دوبار به عنوان پسر پنجم توقوقان پسر باتو ياد شده است ؛ همانجا ( 108 ) مذكور است كه