واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

1020

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

مزبور كه انعام هنكفتى دريافت داشته بود اسلام آورد . لقب ايديقوتى نيز به اوكنج رسيد « 1 » . نكتهء جالب توجه اين است كه پيروان همهء مذاهب خان بزرگ را از خود مىدانستند . به گفتهء هايتونى وى طبق آئين مسيحيان تعميد يافته بود . و حتى هايتونى هنگام برگزارى مراسم تعميد حضور داشته است « 2 » . بنا به گفتهء جوزجانى « 3 » وى به هنگام جلوس بر تخت سلطنت ، به اصرار و الحاح بركه [ بركاى ، بركا ] ، سخنانى را كه مسلمانان به علامت ايمان خويش به اسلام ، تلفظ مىكنند [ شهادتين ] ادا كرد . بنا به مندرجات يك كتاب بودائى ، وى برترى كيش بودا را بر ديگر اديان معترف بود و مىگفت : « هم‌چنانكه پنج انگشت از كف دست . بيرون مىآيند ، كيش بودا نيز حكم كف دست را دارد و ديگر اديان بمنزلهء انگشتان مىباشند » « 4 » سه خبرى كه در بالا مذكور افتاد به نيكوترين وجهى سخنان زير را دربارهء منكوقاآن و نمايندگان اديان گوناگون ، تاييد مىكنند . وى چنين مىگويد : « همه دربار او را متابعت مىكنند و بدنبال آن مىروند هم چنان كه مگسان در پى عسل . او [ منكو ] به همه عطا مىكند ،

--> ( 1 ) - جوينى ، نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورقهاى 18 - 16 ؛ ( چاپ قزوينى ، I ، 39 - 34 ) ؛ 274 - 271 . Histoire des Mongols » . t . II , PP » . I ' Ohsson ( به گفتهء رشيد الدين ( چاپ بلوشه ، 305 - 304 ) گزارش دهنده « غلامى » بوده است . ميرخواند نيز همين خبر را تكرار كرده است ( چاپ لكنهو ، V ، 59 . - تحريريه ) . ( 2 ) - ( رجوع شود به هتوم [ هايتونى Haithoni ] ، ترجمهء فرانسه ، 39 ) . ( 3 ) - ترجمه راورتى ، II ، 1181 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 411 - 410 ) . ( 4 ) - پالاوى ، « آثار باستانى مسيحيت » ، ص 24 - 23 .