واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

972

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

500 عرابه آذوقه از اين جاده حمل مىشده و در انبارها ذخيره مىگشته . براى حمل محمولات عرابه‌هاى بزرگى كه به هريك شش گاوميش بسته بودند در ايستگاهها فراهم شده بود . ظاهرا در چنين اوضاع و احوالى تجارت گندم با مغرب كه چنگيز خان مقرر داشته بوده ، مىبايست موقوف شده باشد . و قراقروم آذوقه را فقط از چين دريافت مىداشت . و وقفهء موقتى كه ، بر اثر جنگ ميان قبلاى [ قوبيلاى ] و اريغ بوكا ، در حمل آذوقه از چين پديد آمده بوده سبب قحطى در پايتخت گرديد « 1 » . بنا به مندرجات افسانهء مغولى - چينى « 2 » ، مخازن و انبارهائى در ديگر جاده‌هاى پستى نيز تأسيس شده بوده است . گذشته از اين امر شده بود كه از نقاط مختلفه اشخاصى « به عنوان نظار انعامات : يعنى طلاها و پارچه‌ها و آلات و اسباب و اسلحهء موجود در مخازن و انبارها » « 3 » اعزام شوند . معلوم نيست كه آيا اين انبارها فقط در ايستگاههاى پستى تأسيس مىشده يا نه . اقدامات اوكتاى قاآن فوايدى را كه انتظار مىرفت ببار نياورد . اين قاعده كه پيكها « در صورتى كه مأموريت بسيار مهم داشته باشند » مىتوانستند در نقاط مسكونى صحرانشينان حركت كنند ، يعنى از اسبان مردم عادى استفاده نمايند راه را براى همه‌گونه سوء استفاده مىگشود . گذشته از اين شمار اسبانى كه پيك حق داشت طلب كند معين نشده بوده . و سرانجام بايد گفت كه بازرگانانى كه براى كارهاى شخصى خويش سفر مىكردند نيز ، از اسبان پستى

--> ( 1 ) - رشيد الدين ، نسخهء خطى GPB ، V ، 3 ، 1 ، ورق 218 ، نسخهء خطى GPB درن 289 ، ورق 214 ؛ ( چاپ بلوشه ، 393 ) . ( 2 ) - « افسانهء نهان » ، ترجمهء كافاروف ، 159 ؛ ( چاپ كوزين ، 189 ) . ( 3 ) - « افسانهء نهان » ، ترجمهء كافاروف ، 158 ؛ ( چاپ كوزين ، 197 ) .