پست [ يام ] به ميان آمد رئيس هراولوس نماينده‌اى از طرف خويش براى اجراى آن طرح مبعوث ساخت « 1 » . تفاوت ميان سلطنت چنگيز و اوكتاى ( اوگدى ) و ويژگيهاى نيات خان اخير الذكر را حتى خود مغولان نيز درك مىكردند . در افسانهء مغولى « 2 » سخنان زير به اوكتاى نسبت داده شده است : « پادشاه ما چنگيز با رنج فراوان دودمان سلطنتى را پىافكند . اكنون زمان آن فرارسيده كه صلح و رفاه به مردم عطا شود و ايشان در مضيقه نباشند » . سبب اقدامات اساسى اوكتاى قاآن - از قبيل ايجاد شغل و مقام تنماچيان و تثبيت و تعيين ميزان مال و خراج و تأسيس پست [ يام ] - كوشش و گرايشى بود كه وى به آرامش كشور و دفاع از مردم صلح‌جو در مقابل تضييقات و تحميلات داشته است . چون اوكتاى قاآن سرزمينهاى نوگشوده چين را ميان شاهزادگان تقسيم كرد الوى چو - تساى خواست به لغو اين فرمان وادارش كند . و زمانى كه آن وزير چينى ديد اين امر محال است ، اندرزش داد كه لا اقل به هر جائى مأمورى از خود فرستد كه به گردآورى ماليات براى شاهزادگان پردازد و اينان را از اخذ مال و خراج ، بلاواسطه ، از ساكنان منع كند . اوكتاى قاآن به اين امر

--> ( 1 ) - رشيد الدين ، نسخهء خطى GPB درن 289 ، ورق 161 ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ( 66 D ) 566 a ، ورق 183 ؛ ( چاپ بلوشه ، 42 ) : از طرف قاآن بيتكچى قريداى و از طرف جغتاى - تايجيورتاى ايملكچين و از طرف باتو سوقومولچتاى و از طرف بيوهء تولوى كه سيورقوقتنى بيكى نام داشت - الچيقه معين شده بود . ( 2 ) - « افسانهء نهان » ، ترجمهء كافاروف ، 157 ؛ ( چاپ كوزين ، 197 ) .