مزبور نيروهاى اصلى مغول را متوقف نساخت و آنان پيش از آنكه كشتىها تهيه شوند به كرانهء سند رسيدند . فقط يك كشتى وارد شد و مىخواستند زنان خاندان سلطنتى را در آن بنشانند ولى آن كشتى را هم امواج رود شكست . جلال الدين نتوانست نقشهء ديگر خويش را عملى سازد و مجددا سردارانى را كه تركش گفته بودند بسوى خويش جلب كند « 1 » . بنا به گفتهء نسوى ، پيكار قطعى در كرانهء سند در چهارشنبه 9 شوال 618 هجرى / 24 نوامبر ، 1221 ميلادى « 2 » وقوع يافت . اما راجع به محل كارزار ، فقط گواهى جوزجانى در دست است « 3 » كه مىگويد جلال الدين به پشاور ( قرائت كلمه مشكوك است ) عقب نشست و نسوى گويد « 4 » كه صاحب ناحيهء كوهستانى جودى پس از عبور جلال الدين از رود ، به وى حمله كرد و شرف الدين على يزدى دربارهء لشكركشى تيمور شرحى مىنويسد « 5 » كه گويا وى به كنار سند و محل

--> ( 1 ) - نسوى ، « سيرت جلال الدين » ، متن 83 - 82 ؛ ترجمه 139 - 138 . ( 2 ) - به گفتهء نسوى ، 9 شوال ( در ترجمه « هشتم » آمده ) ؛ ولى روز 9 شوال ( 26 نوامبر ) جمعه بوده . در تأليف جوينى و ديگر منابع ماه رجب ذكر شده ( اوت - سپتامبر ) ، در تأليف ميرخواند ( « تاريخ خوارزمشاهيان » ، چاپ دفرمرى ، 101 ) اشتباها سال 620 هجرى نقل شده . راورتى هم به عدم احتمال اين تاريخ اشاره كرده ( جوزجانى ، ترجمهء راورتى ، II ، 1050 - 1049 ، حاشيه 2 ) و حال آنكه تأليف نسوى را نخوانده بوده . ( 3 ) - ترجمهء راورتى ، I ، 292 - 291 . ( 4 ) - « سيرت جلال الدين » ، متن ، 86 ، ترجمه ، 142 . ( 5 ) - شرف الدين على يزدى ، ترجمهء پتىدلاكروآ ، III ، 47 - 45 ؛ چاپ كلكته ، II ، 47 .