واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

911

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

« بيابان كعبه » « 1 » واقع ميان طالقان و بلخ را اشغال كرده بود . به گفتهء ابن اثير محاصره ده ماه ( كه شش ماه اول پيش از ورود چنگيز خان بوده ) و به قول رشيد الدين هفت ماه بدرازا كشيد . در آن مدت تولوى و جغتاى و اوكتاى وظايف محوله را انجام داده به نزد پدر بازگشتند . مسلمانان نتوانستند از اين فرصت استفاده كرده زيانى واقعا جدى به مغولان وارد آورند . يكى از علل اصلئى كه عمليات جلال الدين را دشوار ساخته بوده ، همانا اختلافاتى بود كه پيش از ورود وى ميان تركان و غوريان آغاز گشته بوده . نمايندهء جلال الدين در غزنه « 2 » كربرملك بوده . وى در سال 617 هجرى / 1220 ميلادى ناحيه‌اى را كه به او سپرده شده بوده ترك گفت و به دعوت امين الملك كه در سجستان سرگرم عمليات بوده عازم آنجا گشت . اختيار - الدين محمد بن على خرپوست والى پشاور از غيبت وى استفاده كرده غزنه

--> ( 1 ) - جوزجانى ، ترجمهء راورتى ، II ، 1009 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 346 ) . ديگر منابعى كه از محاصره سخن گفته‌اند عبارتند از : ابن اثير ، چاپ تورنبرگ ، XII ، 255 ؛ 29 ، CMIZO , I ؛ جوينى ، چاپ قزوينى ، I ، 104 و بعد ؛ ؛ 142 . Schefer , « Chrestomatie Persane » , t . II , P رشيد الدين ، چاپ برزين ، بخش XV ، ( متن ، 114 ) ؛ ترجمه 76 - 75 ؛ 273 ، D ' Ohsson , « Histoire des Mongols » , t . I . ( 2 ) - دربارهء حوادث غزنه پيش از ورود جلال الدين رجوع شود به : نسوى ، « سيرت جلال الدين » ، متن 80 - 79 ؛ ترجمه 133 - 131 ؛ جوزجانى ، ترجمهء راورتى ، II ، 1016 - 1012 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 348 - 347 ) ؛ جوينى ، نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورقهاى 172 - 171 ؛ چاپ قزوينى ، II ، 192 و بعد ؛ 300 - 297 . D ' Ohsson , « Histoire des Mongols » , t . I , PP .