در آن زمان در شهرهاى بزرگ خراسان پادگان نداشتند . چون چنگيز خان خبر فرار شاهزادگان را شنيد به مغولان فرمود تا دستجات مراقبت در مرز شمالى خراسان مستقر سازند . در حوالى شهر نسا فوجى از مغولان مركب از 700 مرد سوار استقرار يافته بوده ، كه مورد حملهء ناگهانى جلال الدين و 300 تن از سواران وى قرار گرفت . حمله آن‌چنان شديد و سريع بود كه مغولان فرار بر قرار اختيار كرده اسلحه و لوازم خويش را به دشمنان گذاردند . فقط عدهء قليلى موفق به نجات و فرار گشتند . نسوى « 1 » اين برخورد را نخستين موفقيت مسلمانان در اين جنگ مىداند . وى از موفقيت ديگر تيمور ملك ( تسخير ينى - كنت ) بىخبر ماند . جلال الدين و همراهان او بر اثر اين پيروزى توانستند اسبان عوض كنند و بسلامت و آسودگى به نيشابور برسند . ولى اقبال با برادرانش از لاغ شاه و آق شاه اين‌چنين يارى نكرد . گرچه ايشان نيز موفق به فرار از دست دستجات مرزى مغول شدند ولى در داخل كشور از طرف مغولان محاصره شده با همهء همراهان بقتل رسيدند « 2 » . به گفتهء جوينى « 3 » شاهزادگان اسير شدند و فقط پس از دو روز به هلاكت رسيدند . با اينكه نيروى نظامى مغول در خراسان ناچيز بوده ، مع هذا جلال الدين نتوانست لشكرى در آنجا گردآورد . به گفتهء نسوى « 4 » وى يك ماه تمام در نيشابور اقامت گزيد . ولى به قول جوينى فقط سه روز در آن شهر بود و در پانزدهم ذى الحجه سال 617 هجرى / 6 فوريه 1221 ميلادى آنجا را ترك گفت . وى از نيشابور وارد زوزن شد ( در مرز خراسان

--> ( 1 ) - « سيرت جلال الدين » ، متن ، 60 ؛ ترجمه ، 101 . ( 2 ) - همانجا ، متن ، 62 ؛ ترجمه ، 105 . ( 3 ) - نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورق 149 ؛ چاپ قزوينى ، II ، 133 . ( 4 ) - « سيرت جلال الدين » ، متن ، 64 ؛ ترجمه 108 .