فوج پنج هزار نفرى مزبور پس از تسخير بناكت به نزد چنگيز خان كه سمرقند را در محاصره داشت بازگشته بوده و محاصرهء خجند به فوج ويژه‌اى كه از سمرقند اعزام شده بوده محول گشته . ابن اثير « 1 » و جوزجانى « 2 » نيز مىگويند كه چنگيز خان پس از سقوط سمرقند فوجى به فرغانه فرستاد . خود جوينى اعتراف مىكند كه تودهء اصلى محاصره‌كنندگان خجند را افواجى كه از « اترار و بخارا و سمرقند و قصبها و ديههاى ديگر » گرد آمده بودند تشكيل مىدادند و مركب بودند از 20000 مغول و 50000 اسير [ « مرد حشرى » ] . به احتمال قوى فوج جغتاى و اوكتاى را كه پس از سقوط اترار به نزد چنگيز خان باز گشته بوده به خجند فرستادند . آيا هر دو شاهزاده در لشكركشى شركت داشتند يا نه ؟ در اين باره اطلاعى در دست نيست و بطور كلى نميدانيم كه رهبر و فرمانده مغولان در محاصرهء خجند ، كه يكى از حوادث جالب توجه تاريخ نظامى را تشكيل مىدهد ، چه كسى بوده « 3 » . تيمور ملك امير خجند قادر به مقاومت در شهر نبود و به اتفاق هزار تن از جنگجويان در يكى از جزيره‌هاى سيردريا ( سيحون ) استوار و متحصن گشت . توان گفت كه منظور نظر جزيره‌ايست كه در فاصلهء يك ورستى [ تقريبا يك كيلومترى ] پائين‌تر از خجند قرار دارد . در روزگار اخير « مقدار زيادى سكه‌هاى زر و سيم و مس و ظروف

--> ( 1 ) - چاپ تورنبرگ ، XII ، 254 ؛ 48 ، . CMIZO . I . ( 2 ) - ترجمه راورتى ، II ، 980 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 340 ) . ( 3 ) - دربارهء محاصرهء خجند رجوع شود به تأليف جوينى ، چاپ قزوينى ، I ، 71 و بعد ؛ . D ' Ohsson , « Histoire 117 - 115 . Schefer , « Chrestomatie Persane » , t . II , pp 226 - 224 . t . I , pp ، » des mongols .