كردند و از ميان صفوف مغولان راهى براى خويش گشودند ولى پس از آن مغولان فراريان را تعقيب كردند . فقط اينانج خان با عدهء كمى از لشكريان خود موفق به عبور از آمودريا ( جيحون ) گشت . حميدپور در اين پيكار به هلاكت رسيد . اهالى شهر ، كه مدافعانشان ايشان را ترك گفته بودند ، تصميم به تسليم گرفتند . قاضى بدر الدين قاضى خان در رأس نمايندگانى كه از طرف اهالى به نزد مغولان گسيل شده بودند ، قرار داشته . بنابه گفتهء ابن اثير مغولان روز دهم « 1 » و به قول جوزجانى روز شانزدهم فوريه غرهء ذى الحجهء 616 هجرى ( سه‌شنبه 14 ذى الحجه 616 هجرى ) بقول ابن اثير وارد شهر شدند . دفاع از قلعه ، با وجود اينكه بيش از 400 سوار در آن نبودند « 2 » ، دوازده روز ديگر تعقيب شد « 3 » . بنا به گفتهء جوينى گور خان [ كوك خان - چاپ قزوينى ] در عداد مدافعان بود « كه به مردى » و شجاعت شگفتيها نمود . اهالى را مجبور كردند آذوقه‌اى را كه براى لشكريان سلطان تهيه كرده بودند به مغولان دهند و خندق قلعه را پر كنند . و پس از تصرف قلعه همهء مدافعان آن را هلاك كردند . پس از آن بازرگانان ثروتمند را مجبور ساختند تا نقره‌اى را كه پس از واقعه هائلهء

--> ( 1 ) - رجوع شود به : CMIZO ، I ، 8 ، حاشيه . ابن اثير روز سه‌شنبه را ذكر كرده نه چهارشنبه ( كه در ترجمه گفته شده ) . ( 2 ) - ( « Histoire des Mongols » ) D ' Ohsson ، 233 . t . I , P ) دوسون به حق سخنان جوينى رد مىكند ( چاپ قزوينى ، I ، 83 ؛ ( 125 . Schefer , « Chrestomatie persane » , t . II , P جوينى گفته است كه به هنگام تسخير قلعهء بخارا در حدود 30000 نفر كشته شده بوده . ( 3 ) - ذيل‌نويس نرشخى نيز - گذشته از ابن اثير - چنين مىگويد ( نرشخى ، چاپ شفر ، 23 ) .