واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
820
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
عبور كرده و در سال 1223 ميلادى از طريق همان سرزمين بازگشته بوده . يورت جغتاى در آن زمان در جنوب رود ايلى « 1 » قرار داشته . دربارهء يورت - اوكتاى قاآن ( اوگدى ) سخنى گفته نشده ولى خبرى در دست است كه وى جادهاى از طريق آلتائى جنوبى احداث كرده بوده « 2 » و اين خود مىنمايد كه او هم عملا در نقاطى كه حصهء وى بوده اعمال حكومت مىكرده . بنا به گفتهء جوينى « 3 » يورت اوكتاى قاآن در زمان حيات پدر وى در حدود ايميل و قوباق بوده و اوكتاى از آن محال « 4 » حركت كرده در قورولتاى سال 1229 ميلادى شركت جست . از سخنان رشيد الدين « 5 » دربارهء مدفن اوكتاى قاآن پيداست
--> ( 1 ) - چان - چون ، ترجمهء كافاروف ، 337 ؛ 99 . Bretschneider , « Researches » , Vol , I , P . ( 2 ) - چان - چون ، ترجمهء كافاروف ، 296 ؛ 62 . Bretschneider , « Researches » , vol . I . P . ( 3 ) - « متون » ، ص 105 ( جوينى ؛ همچنان در چاپ قزوينى ، I ، 31 كه بجاى « قوباق » « قوناق » نوشته شده . ) ( 4 ) - جوينى ، نسخهء خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ورق 63 ؛ « از ايميل و قوباق » ( در چاپ قزوينى ، I ، 145 - بارى ديگر « قوناق » طبع شده ) . در تاريخ چينى - خوبوو ( Khobovo ) ( « يوآن - شى » ، ترجمهء بيچورين ، 148 ) و خو - بو از « يوآن - شى » 161 . Bretschneider , « Researehes » , vol . I . p ) سخنان استاد ن . اى . وسلوفسكى ( ص 162 ، ZVORAO . T . VII ) داير بر اينكه اوكتاى ( اوگدى ) اويغورستان را دريافت داشته بوده در منابع و متون موجود تأييد نمىشود . ( 5 ) - « متون » ، ص 122 ( رشيد الدين ؛ در چاپ بلوشه نيست ) ( ترجمهء روسى در چاپ انستيتوى شرقشناسى فرهنگستان علوم ، II ، 43 - تحريريه )