بارى ديگر به ماوراء النهر لشكركشى كنند . در 9 سپتامبر [ اوايل پائيز سال 536 هجرى ] در دشت قطوان پيكارى خونين كه به شكست كامل لشكريان سلجوقى منجر شد وقوع يافت . سپاهيان سنجر را قراختائيان تا در غم « 1 » پى كردند . امواج آن رود در حدود 10000 كشته و زخمى را غلتاندند . و جمعا در آن پيكار قريب 30000 مسلمان از پاى در آمدند « 2 » . سنجر به ترمذ گريخت . محمود خان نيز باتفاق وى رفت و ملك خويش را ترك گفت . سراسر آن سرزمين به زير فرمان قراختائيان درآمد و آنان در همان سال 536 هجرى / 42 - 1141 ميلادى بخارا را اشغال كردند . در آن ايام در بخارا دودمان رئيسان موروثى بخارا كه بنام مؤسس خويش « خاندان برهان » ناميده مىشده فرمان روا بوده است . به گفتهء مؤلف « كتاب ملّازاده » « 3 » رئيسان مزبور كه لقب « صدر جهان » داشتند « 4 » اصلا از اهل « عمائم » يعنى روحانيان بودند ولى « تاج‌داران » به درگاه ايشان پناه مىآوردند . مؤسس اين سلسله « صدر كبير » برهان ملة و الدين عبد العزيز بن عمر مازه « نعمان ثانى ( ابو حنيفه ) و بحر العلوم » بوده و از اخلاف خليفه عمر شمرده

--> ( 1 ) - ظاهرا منظور نهرى كه اين نام دارد و در جنوب سمرقند واقع است نمىباشد ( به صفحات 206 و 226 اصل رجوع شود ) . ( 2 ) - راوندى ، مستخرج در چاپ شفر ، 20 ، 36 - 35 ؛ چاپ اقبال 172 و بعد ( دربارهء اين پيكار رجوع شود به : 174 . Ross , « Prester John » , p ، گذشته از اين رجوع شود به : 880 - 850 . Zarncke , « Der Priester Johannes » , abh . I , S ( بخش I , OTT ، ص 34 - 24 - گيب ) . ( 3 ) - « متون » ، ص 169 . ( 4 ) - ( « صدر جهان » - هيئت تحريريه )