بطور قطع روشن خواهد شد كه منابع كتبى و به ويژه متون چينى مورد تحقيق اساسى و دقيق قرار گيرد . بدين سبب به بيان آنچه دربارهء وضع آن كشور در قرن سيزدهم ميلادى ( هفتم هجرى ) مىدانيم بسنده مىكنيم . بنا به گفتهء عوفى « 1 » قراختائيان و اويغوران بعضا آفتاب مىپرستيدند و برخى نيز مسيحى بودند . بر روى هم پيروان همهء اديان ، جز يهود ، در ميان ايشان ديده مىشده ولى اويغوران بيشتر مسيحى بودند . سازمان دولتى اويغورستان براى معاصران عوفى آنچنان معلوم و آشنا بوده كه وى به تفصيل سخن گفتن دربارهء آن را زايد دانسته است . مؤلف مزبور « 2 » در يكى از داستانهاى لطيفه‌گونه‌اى كه نقل كرده از اويغوران ، همچون قومى صلح‌طلب كه فاقد دليرى و خصايص جنگى مىباشند سخن مىگويد . پلانوكارپينى « 3 » هم ، گذشته از عوفى ، دربارهء تفوق

--> - « Barthold , « Stand and Aulgaben ، 1080 - 1075 . . S در اين تأليف به بعضى كتب كه راهنماى خواهند بود اشاره شده است . براى فهرست مشروحتر تأليفاتى كه در اين موضوع وجود دارد رجوع شود به : . Stein , « Serindia » introduction . P XXVsq ولى در تأليف اخير الذكر تأليفات لوكوك از قلم افتاده . تا حدى كه اطلاع دارم ، اخبار و اطلاعات پراكندهء مربوط به اويغوران - كه ممكن است از روى اكتشافات جديده جمع‌آورى گردد - هنوز موضوع تحقيقات همه جانبه و كامل قرار نگرفته و تأليفى در اين باره پديد نيامده . ( رجوع شود به تحقيقات جديده دربارهء اويغوران : ( تحريريه - . rische » , Hamilton , Les Ourghours ؟ Gabain , « Das ulgu . ( 1 ) - « متون » ، ص 99 . ( 2 ) - همانجا ، ص 95 . ( 3 ) - چاپ يازيكوف ، 128 ؛ چاپ بيزلى ، 69 ، 103 ، 144 . ( ترجمهء مالئين ، 18 ) .