واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

685

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

شهر را اسير ساخت و شهر را ويران كرد « 1 » . آتسز به رغم اين وقايع لازم دانست در برابر خداوندگار خويش اظهار اطاعت نمايد . متن بيعت نامه‌اى كه آتسز در پايان مه سال 1141 ميلادى ( پايان بهار سال 536 هجرى ) با اصطلاحات معمول و مرسوم نوشته ، در دست است « 2 » اين متن منصم به سندى است كه آتسز در طى آن اظهار خوشوقتى مىكند كه سلطان پس از آنكه مقابل همهء جهانيان عدل خويش را نسبت به خوارزمشاه نشان داده اكنون « نور رحمت خويش را متجلى ساخته است » « 3 » مع هذا پس از چند ماه خوارزمشاه سوگند وفادارى را شكست . در سال 536 هجرى ( 1141 ميلادى ) در ماوراء النهر تصادمى عادى ميان جالس تخت سلطنت و اهل لشكر روى داد « 4 » . محمود خان از سنجر عليه قرلغان يارى طلبيد و در ماه ژويه [ اواسط تابستان ] لشكريان سلجوقى وارد آن سرزمين شدند . قرلغان از گور خان قراختائى كمك خواستند . گورخان ، كه در بلاساغون بدفاع محمود خان در مقابل دستجات صحرانشين « 5 » برخاسته بود ، در اين مورد جانب قرلغان را گرفت و نزد سنجر به سود ايشان ميانجيگرى كرد . پاسخ توهين‌آميز سلطان سلجوقى باعث شد كه قراختائيان

--> ( 1 ) - نرشخى ، چاپ شفر ، 23 . ( 2 ) - « متون » ، ص 40 ( انشاء ) . توجه شود به بيعت‌نامهء مسعود به خليفه ( چاپ مورلى ، 374 - 370 ، 389 - 384 ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 304 - 301 ، 312 - 316 ) ) . ( 3 ) - « متون » ، ص 30 ( انشاء ) . ( 4 ) - ابن اثير مفصل‌تر از ديگران شرح داده ( چاپ تورنبرگ ، XI ، 57 - 56 ) ( 5 ) - بارتولد ، « تاريخ مختصر هفت آب » ، ص 103 .