واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

627

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

در همان سال 426 هجرى هارون متحدانى ، كه همانا سلجوقيان بوده‌اند ، بدست آورد . به گفتهء ابن اثير ، هم در سال 420 هجرى « 1 » ميان على تگين و سلجوقيان نزاعى درگرفته بود . الپ قرا سردار لشكر على تگين به فرمان وى يوسف ( نوهء سلجوق ) را به قتل رسانيد . على تگين خود يوسف را قبل از آن به رياست تركانى كه در خدمت وى بودند منصوب كرده ، به لقب اينانچ - پيغو ملقبش ساخته بود « 2 » . در سال 421 هجرى طغرل و داود ، عموزادگان مقتول ، قيام كرده الپ قرا را با 1000 تن از لشكريان وى كشتند . على تگين به اتفاق پسران خويش عليه ايشان وارد كارزار شد . مردم هم وى را يارى كردند . تركمنان كاملا شكست خوردند . اموال ايشان به تصرف دشمن درآمد و بخشى از زنان و كودكانشان اسير شد . « ضرورت اقتضا مىكرد كه به خراسان مهاجرت كنند » . و چون هارون ايشان را دعوت كرد كه به وى پيوندند باشتاب از اين دعوت استقبال نمودند . فقط ابن اثير از اين وقايع سخن گفته است . بيهقى « 3 » ، برعكس ، اظهار مىدارد كه على تگين تا پايان روزگار خويش مىكوشيده تا دوستى و توجه تركمنان را با « سخن و سيم » جلب كند ، زيرا كه ايشان را تكيه‌گاه تخت‌وتاج خويش مىشمرده . پس از وى دو پسر او و سردار لشكر ايشان با تركمنان خصومت آغاز كردند و ايشان را ناگزير ساختند به خوارزم روند . اينان در زمان التونتاش نيز غالبا در خوارزم قشلاق مىكردند « 4 »

--> ( 1 ) - چاپ تورنبرگ ، IX ، 325 - 324 . ( 2 ) - « پيغو » را شايد بايد « يبغو » خواند . رجوع شود به : . 45 . S ، « Komanen » ، Marquart ( 3 ) - چاپ مورلى ، 856 ، 551 ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 445 ، 681 ) ( 4 ) - بيهقى ، چاپ مورلى ، 583 ؛ ( چاپ غنى - فياض ، 470 ) .