اوضاع كشور چنين بوده كه مرگ زودرس عبد الملك ( در آخر پائيز - نوامبر 961 ميلادى / 350 هجرى ) « 1 » باعث اغتشاشات تازه‌اى شد . چنان كه پيشتر ديديم ( ص 62 - 260 ) شورشيان حتى كاخ امير را هم غارت كرده سوزاندند . بلعمى به ميل الپ تگين عمل كرده فرزند خردسال نصر متوفى « 2 » را بر تخت نشانيد ولى پادشاهى او بيش از يك روز نپائيد . اعضاى دودمان سامانيان و نمايندگان نگهبانان شاهى طرفدار ابو صالح منصور بن نوح بودند و وى به يارى فائق كه از زمان كودكيش بر وى گماشته شده بود تخت سلطنت را صاحب شد . ظاهرا همه الپ تگين را رها كرده بودند . بلعمى جانب دولت تازه را گرفته بود زيرا كه شغل وزير را تا به هنگام مرگ حفظ كرد . در

--> ( 1 ) - تاريخ دقيق مورد اختلاف است . « متون » ص 59 ( سمعانى ؛ چاپ مارگوليوس ، ذيل كلمهء « السامانى » ؛ ابن الاثير ، چاپ تورنبرگ ، V I I I ، 398 ، نرشخى ؛ چاپ شفر ، 96 ، 103 ، 112 ، 229 ؛ عتبى ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ، ورق 67 ؛ عتبى - منينى ، I ، 349 - در اين تأليف تاريخ پنجشنبه 11 شوال - 350 هجرى نقل شده ؛ ولى اين روز شنبه 23 نوامبر بوده ) . ( 2 ) - نام شخص اخير الذكر را فقط مقدسى ذكر كرده ( 338 ) ؛ و واقعهء جلوس او را مطلبى كه گرديزى آورده و مىگويد : « هم از فرزندان او يكى صواب‌تر بود نشاندن » تأييد مىكند ( نسخهء خطى اكسفورد ، ورق 126 ؛ نسخهء خطى كمبريج ، ورق b 101 ، ( چاپ محمد ناظم ، 41 ) ) . نظام الملك بر خلاف اين گفته اظهار مىدارد ( چاپ شفر ، متن ، 97 ؛ ترجمه ، 144 ) كه گويا الپ تگين منصور را براى اشغال تخت شاهى زياد جوان مىشمرده . ديگر ناقلان آثار ديگران ( نرشخى ، چاپ شفر ، 104 ؛ ميرخواند ، « تاريخ سامانيان » ، چاپ دفرمرى ، 153 ) نيز مىگويند . كه الپ تگين مىخواسته عم منصور را بر تخت شاهى بنشاند . .