واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

535

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

خراسان ابو منصور بن عبد الرزاق كه الپ تگين در ولايت طوس باقيش گذارده بود به طيب خاطر عليه دشمن قديمى خويش برخاست ، بويژه كه دولت مقام الپ تگين را به وى پيشنهاد كرد . الپ تگين به غزنه رفت و در سال 351 هجرى / 962 ميلادى فرمانرواى محلى آنجا را سرنگون و اساس دودمان نوينى را پى ريزى كرد « 1 » . به گفتهء گرديزى ابو منصور مىدانست كه وى را در اولين فرصت از آن شغل بر كنار خواهند كرد . بدين‌سبب به سپاهيان خويش اجازه داد كه كشور را غارت كنند و با خاندان بويه روابطى برقرار كرد . در سال 351 هجرى / 962 ميلادى ابو الحسن محمد سيمجورى كه بتازگى به ولايت خراسان منصوب شده بود ، عليه وى اعزام شد ( احمد فرزند منصور بن قراتگين نيز در لشكر وى بوده ) . ابو منصور مقتول گرديد . و ابو الحسن تا پايان دوران پادشاهى منصور در سمت ولايت خراسان باقى ماند . و با آل بويه و آل زيار با كسب موفقيت جنگ كرد « 2 » . هدف اين جنگها از مضمون پاسخ منصور به ابو الحسن پيداست . ابو الحسن از منصور براى لشكريان پول خواسته بود و منصور جواب داده بود : « مال حشم از بىستون بن و شمگير بايد ستد » « 3 » ( بىستون يكى از افراد آل زيار بود ) . ابو الحسن و ابو جعفر عتبى كه در شغل وزارت با بلعمى شريك بودند اكنون رفتارشان بر خلاف زمان عبد الملك بوده بود و شايستهء شهرت حكامى خردمند و عادل گشتند . در غزنه نيز حكومت

--> ( 1 ) - گفتهء نظام الملك ( چاپ شفر ، متن ، 97 ؛ ترجمه ، 144 ) دربارهء الپ تگين حاكى از حسن‌توجه نويسنده به وى است . ( 2 ) - ( رجوع شود به ماقبل ص 486 حاشيه 5 ) ( 3 ) - گرديزى ( نسخهء خطى اكسفورد ، ورق 128 ؛ نسخهء خطى كمبريج ، ورق a 103 ؛ ( چاپ محمد ناظم ، 45 ) .