علائم آشكار سقوط دودمان سامانيان نمايان شد . براثر حوادث پايان زمان پادشاهى نصر قدرت بدست فقيه ابو الفضل محمّد بن محمّد السلمى [ در انساب . . . احمد بن عبد اللّه نوشته ] كه بعدها به لقب « الحاكم الشهيد » ملقب گرديد و از زاهدان راسخ العقيده بود - افتاد . وزير جديد « 1 » ( فقيه پارسامنش مدتى از قبول اين سمت سرباز زد ولى سرانجام براثر اصرار نوح رضا داد ) روزهاى دوشنبه و پنجشنبه روزه مىگرفت و همهء ادعيه و نماز مقرر را - حتى شبانه - بجا مىآورد و از اين رهگذر حتى بهنگام سفر هم از تسهيلات مقررهء دينى استفاده نمىكرد . وى كمترين مدت را صرف پذيرائى كسانى كه دربارهء امور دولتى و مملكتى مراجعه مىنمودند مىكرد و در اولين فرصت و امكان به مطالعهء تأليفات دينى خويش مىپرداخت . بديهى است كه چنين مدير و حاكمى قادر نبود مملكت را از وضع دشوار نجات دهد - وضعى كه براثر غارت خزانه در سال 331 هجرى پديد آمده بوده . براى اطفاى نايرهء شورش خوارزم در سال 333 هجرى « 2 » و جنگ با تركان « 3 » و سرانجام پيكار با ابو على چغانى والى خراسان وجود افراد لشكرى ضرورت داشت . در بهار سال 334 هجرى / 945 ميلادى خراسانيان از شخص اخير الذكر به نوح شكايت كرده بودند « 4 » و نوح مصمم

--> ( 1 ) - دربارهء وى رجوع شود به « متون » ، ص 61 ( سمعانى ، چاپ مارگوليوس ذيل كلمهء « الشهيد » ) . ( 2 ) - ابن الاثير ، چاپ تورنبرگ ، V I I I ؛ 311 - 310 ؛ ميرخوند ، « تاريخ سامانيان » ؛ چاپ دفرمرى ، 249 . ( 3 ) - پسر شاه تركان اسير نوح بوده ( همانجا ) . ( 4 ) - ابن الاثير ، چاپ تورنبرگ ، V I I I ، 334 ، ميرخوند ، « تاريخ سامانيان » ، چاپ دفرمرى ، 143 .