كشور قرار داشته و نقش وزير در آن حوادث از چه قرار بوده . به گفته گرديزى جريان صحيح امور دولتى براثر انتقال قدرت از دست بلعمى به دست جيهانى ، مختل گرديد . به گفتهء ابن الاثير « 1 » اين واقعه در سال 326 هجرى / 938 ميلادى وقوع يافت . بلعمى تا نوامبر سال 940 ( 329 هجرى ) زنده بود « 2 » . جيهانى در سال 330 هجرى / 42 - 941 ميلادى « زير آوار » هلاك شد . اين اصطلاح على الرسم در مورد كشته‌شدگان زمين‌لرزه به كار مىرود « 3 » . دربارهء زلزلهء سال 330 هجرى خبرى در دست نيست . « 4 » اگر مرگ آن وزير با تغييرات بزرگ سال 330 هجرى ارتباط مستقيم نداشته بهر تقدير پيروزى روحانيان و گروه نظاميان را تسهيل كرده بوده . در « فهرست » « 5 » ابو على جيهانى متهم شده كه به بددينى و ارتداد ثنويت [ مانويان ، زنديقان ، معتزله ] تمايل داشته . در زمان پادشاهى نوح بن نصر ( 332 تا 343 هجرى / 954 - 943 ميلادى ) « 6 »

--> ( 1 ) - چاپ تورنبرگ ، VIII ، 283 . ( 2 ) - « متون » ، ص 54 ؛ ( سمعانى ، چاپ مارگوليوس ، ذيل كلمهء « البلعمى » ) . ( 3 ) - ابن الاثير ، چاپ تورنبرگ ، VIII ، 294 . ( 4 ) - در تأليف ابن الاثير ( همانجا ، 302 ) در داستان زلزلهء سال 331 هجرى شهر نسا در خراسان چنين آمده . ( 5 ) - « فهرست » ، I ، 138 . اين‌كه مؤلف در اينجا نام حسين بن على مروزى و ابو زيد بلخى را آورده نشان ميدهد كه دو جيهانى - يعنى پدر و پسر را - درست از يكديگر تشخيص نمىداده ( ص 57 ) . شايد اتهام به بددينى و ارتداد عليه هر دو وجود داشته . « ارشاد » ياقوت ( II ، 60 - 59 ) ابو عبد اللّه جيهانى و نوادهء وى را يكى دانسته . نام جيهانى اولى مجددا در همان اثر ياد شده ( VI ، 294 - 293 ) . ( 6 ) - در « ارشاد » ياقوت ( III ، 99 ) او « من ادباء ملوك آل سامان » خوانده شده .