عسل ، گردوى جنگلى ، باز ، شمشير ، سپر ، پوست درخت خلنج « 1 » ، بردگان اسلاو ( صقلابى ) ، گوسفند و گاو - همهء اين چيزها از بلغار ( مىآمده ) و گذشته از آنها ، انگور ، مويز ، نان بادامى ، كنجد ، منسوجات ماهوت راه‌راه ، قالى ، قواره‌هاى بزرگ ماهوت ، منسوج ابريشمى براى هديه ، پوششى از منسوج ملحم « 2 » ، قفل ، منسوج آرنج « 3 » كمانهائى كه فقط اشخاص زورمند از عهدهء كشيدن آن برمىآمدند ، رهبين ( نوعى پنير ) ، آب پنير [ ماء الجبن ] ، ماهى ، قايق ( قايق از ترمذ نيز صادر مىشده ) . از سمرقند منسوج « سيم‌گون » و سمرقندى و ديگهاى بزرگ مسين و جامهاى ظريف و خيمه و لجام و دهانه و ستام ( صادر مىشود ) . از ديزك ، انواع اعلاى پشم و البسهء پشمى ؛ از بناكث ، منسوجات تركستانى ؛ از شاش ، زين بلند از چرم اسب ، تيردان ، خيمه ، چرم ( كه از سرزمين تركان وارد مىكردند و دباغى مىشده ) ، بالاپوش ، سجاده ، شانه‌پوش ، گندم ، كمان‌هاى بسيار اعلا ، سوزن جنس پست ، الياف پنبه كه به سرزمين تركان صادر مىشده ، قيچى . باز از سمرقند پارچهء ابريشمى كه به سرزمين تركان صادر مىشده و منسوجات قرمز معروف به ممرجل ، منسوج سينيزى « 4 »

--> ( 1 ) - ( در چاپ انگليسى 1928 چنين است ؛ در چاپ روسى 1900 « پوست‌قان » نوشته شده - تحريريه ) ( 2 ) - رجوع شود به : ژوكوسكى ، « ويرانه‌هاى مرو قديم » ، ص 17 . ( 3 ) - به گفتهء ثعالبى ( لطايف ، 129 ) يكى از منسوجات پنبه‌اى . ( 4 ) - اين منسوجات به نام شهر سينيز فارس بوده‌اند . كتان براى تهيهء اين منسوج گاه از مصر صادر مىشده ولى در قرن چهارم هجرى ( دهم ميلادى ) بيشتر در محلى زراعت مىگشته ( مقدسى ، 443 ) . اين موضوع مهم است زيرا نشان مىدهد كه صنايع مصر به واسطهء صنايع فارس در صنايع ماوراء النهر مؤثر بوده است . نيز رجوع شود دربارهء پارچه « دبيقى » به ص بعد . حاشيه .