بعد از دو ماه خاموش گشت « 1 » . ولى فرقهء ابو مسلم كماكان موجوديت خود را ادامه داد . و سران يك سلسله از نهضتهاى شيعه در ايران و ماوراء النهر به نحوى از انحاء امر خويش را با نام ابو مسلم مربوط مىساختند « 2 » . علامت مشخصهء اين فرق ( البته به هنگام نهضت آشكار ) عبارت بود از رنگ سفيد در لباس و پرچم . بدين‌طريق اين فرقه كه در گذشته به نام كسى كه موجب پيروزى پرچم سياه عباسيان گشته بوده [ يعنى ابو مسلم ] عمل مىكرد به اسم سپيدجامگان ( به عربى « مبيضه » ) خوانده شد . جوانب خاص سياست عباسيان دانسته است . نخستين افراد اين دودمان مانند امويان فرمانفرمايان غير مذهبى بودند و آشكارا از دانش يونانى حمايت مىكردند و بويژه در عهد مأمون از تعليمات منطقى و خردگراى معتزله هواخواهى مىشد . چيزى كه ايشان را از امويان ممتاز مىساخت كوششهاى آنان در زمينهء دولتمدارى بود . امويان پيش از همه‌چيز پيشوايان قوم عرب بودند ولى عباسيان مىخواستند دولتى پديد آورند كه در قلمرو آن نواحى ايرانىنشين و تازىنشين با حقوق متساوى وجود داشته باشند . الگوى ايشان همانا دستگاه دولتى عالى ساسانيان بوده كه اعراب بهترين نمونهء خرد و منطق دولت - مداريش مىشمردند « 3 » . وزيران ايشان ( اين شغل را هم به معنى ادارى

--> ( 1 ) - طبرى ، 120 - 119 . ( 2 ) - نظام الملك ، چاپ شفر ، متن 199 ، 204 ؛ ترجمه ، 291 ، 298 . ( 3 ) - جاحظ مشهور ( متوفى به سال 255 هجرى / 869 ميلادى ) در اثر خويش تحت عنوان « مناقب الاتراك » ( از نسخه‌اى كه بارون و . ر . روزن در اختيار من گذاشته استفاده مىكنم ) مىگويد : « اهل الصين فى الصناعات و اليونانيون فى الحكم و آل ساسان فى الملك و الاتراك -