واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

382

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

در نزديكى جينانكث مسافران از رود چرچيك مىگذشتند و به شتركث يا اشتركث « 1 » ( « شهر شتر » ) كه در آن ناحيه از لحاظ وسعت مقام سوم را داشته وارد مىشدند « 2 » . از سخنان قدامه « 3 » ( كه مىگويد « اگر از رود بگذريم شهر اشتركث در سمت چپ ما خواهد بود » ) ممكن بود چنين نتيجه گرفته شود كه اشتركث پائين‌تر از جينانكث قرار داشته . ولى اين احتمال ضعيف است . به گفتهء استخرى « 4 » از خدينكث تا اشتركث سه فرسخ مسافت بوده . به احتمال قوى اشتركث نزديك اسكى تاشكند كنونى و شايد در محل ويرانه‌هائى قرار داشته كه بنا به گفتهء آقاى اوارنيتسكى « 5 » « مقابل قشلاق كرشائول و در شرق اسكى تاشكند برپا است و به طول قريب هشت ورست در امتداد كرانهء رود و دو يا سه ورست به طرف غرب در صحرا ، ممتد مىباشد » . به عقيدهء مقدسى « 6 » اين شهر مستحكم بوده . و بازارهاى زيباى سرپوشيده ( تيم ) داشته . مسافت بين شتركث و بنكث پايتخت شاش در يك روز طى مىشده « 7 » . در اين جاده از شهرهاى دنفغانكث ( دو فرسخى شتركث ) و زالثيكث « 8 » ( يك فرسخ آنسوتر ) و بنونكث « 9 »

--> ( 1 ) - ابن خرداذبه ، 27 . ( 2 ) - ابن حوقل ، 389 . ( 3 ) - قدامه ، 204 ؛ ضمنا بگوئيم كه كلمهء « اليسار » را ناشر فقط از روى حدس در متن گذاشته . و در نسخهء خطى « السل » ( ؟ ) نوشته شده است . ( 4 ) - استخرى ، 344 . ( 5 ) - « راهنما » ، ص 149 . ( 6 ) - مقدسى ، 277 - 276 . ( 7 ) - همانجا ، 342 . ( 8 ) - استخرى ، 344 . ( 9 ) - ابن خرداذبه ، 27 .