واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
383
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
( سه فرسخى شتركث ) ياد شده است . از بنونكث تا بنكث دو فرسخ راه بوده زالثيكث نيز دو فرسخ از بنكث فاصله داشته و بنابراين بايد همان بنونكث باشد و يا نزديك به آن بوده است . بدين قرار به احتمال قوى بنكث در محل تاشكند كنونى قرار داشته . شهر بنكث « 1 » با دو رديف حصار محصور بوده و حصار خارجى آن هفت دروازه ( تلفظ اسامى اين دروازهها محل ترديد است ) و حصار درونى ده دروازه داشته « 2 » ( از ميان اسامى اين دروازهها « دروازهء مير » و « دروازهء كوى خاقان » و « دروازهء كوشك دهقان » جالب توجه است ) . شهرستان سه دروازه داشته ( « دروازهء ابو العباس » و « دراوزهء كش » و « دروازهء جنيد » ) . كهندز داراى دو دروازه بوده كه يكى به شهرستان گشوده مىشده و ديگرى به ربض . كاخ و زندان در كهندز بوده و مسجد جامع بيرون از كهندز ولى در كنار آن قرار داشته . بخشى از بازارها در شهرستان ولى بيشتر در ربض قرار داشته . طول و عرض شهر از يك سوى حصار خارجى تا سوى ديگر تقريبا معادل يك فرسخ بوده . در شهر و پيرامون آن باغستانها و تاكستانهاى فراوان وجود داشته . اما راجع به جادههائى كه از خجند به بنكث ( تاشكند ) وجود داشته ، بايد گفت كه تا عصر جديد هم در اين مورد طرق كوهستانى بيش از جادهء كنونى ، كه از صحرا مىگذرد ، واجد اهميت بوده است . مقدسى « 3 » مىگويد
--> ( 1 ) - ابن حوقل ، 387 - 386 ؛ مقدسى ، 276 . طاربند ( بلاذرى ، 421 ) نام پايتخت باستانى شاش كه غالبا در آثار مورخان ذكر شده در تأليفات جغرافيون ديده نمىشود . ( 2 ) - به گفتهء مقدسى فقط هشت . ( 3 ) - مقدسى ، 342 .