و چون تفاوت را بر اين عرض ببفزاييم ، بار ديگر عرض سرّ من رأى به‌دست خواهد آمد . و پيشتر گفتم كه در بعضى از نسخه‌ها ارتفاع اين ستاره ؟ 3 ؟ 62 نوشته شده كه بدين حساب تفاوت ارتفاعها ؟ 2 ؟ 1 مىشود كه چون آن را از عرض سرّ من رأى بكاهيم ، باقيمانده يعنى ؟ 10 ؟ 33 عرض بغداد خواهد بود . و از همين‌جا معلوم مىشود كه اندازهء نخستين درستتر است و اين اختلاف از خطاى نويسندهء نسخه بوده است . و همان‌گونه كه به كار بردن اين روش با ستارگان ثابت ممكن است ، با خورشيد نيز ممكن است ، جز اينكه اندازه‌گيرى بايد در روز معيّنى انجام شود ، چه ميل و متغيّر بودن آن برحسب ساعتها در اندازهء ارتفاع تأثير مىكند . و از گزارشهايى كه مىتوان همچون نمونه از آنها ياد كرد ، اينها است : در اندازه‌گيريهاى دمشقى اين را يافتم كه ارتفاع خورشيد در نيمروز چهارشنبهء بيست و ششم از ماه ربيع الاوّل سال دويست و هفده هجرى مطابق با روز اسفند ارمذ يعنى روز پنجم از ماه فروردين سال دويست و يك يزدگردى ، در دمشق برابر با ؟ ؟ 50 ؟ 7 ؟ 72 بوده است ؛ و ابو الحسن نوشته است كه اندازهء آن را در بغداد برابر با ؟ 14 ؟ 72 يافته بوده است ؛ تفاوت ميان اين دو ارتفاع ؟ ؟ 10 ؟ 6 ؟ 0 است كه چون آن را از عرض يافته شدهء دمشق يعنى ؟ ؟ 18 ؟ 30 ؟ 33 بكاهيم ، عرض بغداد برابر با ؟ ؟ 8 ؟ 24 ؟ 33 به‌دست مىآيد . و نيز در همان‌جا آمده است كه ارتفاع خورشيد در دمشق در نيمروز شنبهء دوم رجب سال دويست و هفده هجرى مطابق با آذر روز يعنى روز نهم از تيرماه سال دويست و يك هجرى برابر با ؟ ؟ 4 ؟ 2 ؟ 73 است ؛ و ابو الحسن نوشته است كه آن را در بغداد برابر با ؟ 6 ؟ 73 يافته است ؛ تفاوت اين دو مىشود ؟ ؟ 56 ؟ 4 ؟ 0 كه چون آن را از عرض دمشق بكاهيم ، عرض بغداد برابر ؟ ؟ 22 ؟ 25 ؟ 33 به‌دست مىآيد . مثالى ديگر : ابو محمود خجندى در سال سيصد و هشتاد و چهار هجرى در شهر رى بزرگترين ارتفاع خورشيد را ؟ ؟ 40 ؟ 57 ؟ 77 يافت ، و عرض شهر رى ؟ ؟ 39 ؟ 34 ؟ 35 است . و من در اين سال بزرگترين ارتفاع خورشيد را در يكى از روستاهاى خوارزم