[ رصدهاى گوناگون زمان اعتدال خريفى ] رصدهاى ابرخس در رودس ( 1 ) نخستين رصد او براى اين اعتدال ، كه به گفتهء بطلميوس در مقالهء سوم از كتاب مجسطى در جزيرهء رودس صورت گرفته ، و بنابر آنچه در مقالهء پنجم آمده اين جزيره بر نصف النّهار اسكندريّه واقع است ، هنگام فروشدن خورشيد در روز سه‌شنبهء آخرين روز از ماه ماسورى دوازدهمين ماه از ماه‌هاى قبطى سال پانصد و هشتاد و شش از تاريخ بختنصّر بوده است . و چون فاصلهء ميان نصف النّهارهاى غزنه و اسكندريّه با دقيقه‌هاى روزگهرى « * » ب 44 ج 18 گ 7 است ، اين اعتدال در غزنه در همان روز سه‌شنبه در ب 44 ج 18 گ 22 بعد از نيمروز بوده است . ( 2 ) و رصد دوم هنگام برآمدن خورشيد در روز شنبهء اوّل از روزهاى اضافى سال پانصد و هشتاد و نه از تاريخ بختنصّر بوده است كه در غزنه بعد از نيمروز جمعهء

--> * حال ساعتها نزديك هندوان چگونه است ؟ ايشان ساعتها را هور خوانند بنام نيم‌برج . و به كار ندارند مگر به احكام نجوم . فاما آنچ همگان به كار دارند آنست كه شبانروز را يكى نهند . آنگه او را بشست بخش كنند . و هريكى را گهرى خوانند . و هرگهرى را بشست بخش كنند ، و آن را جشه گويند . و نيز جكه گويند . و گروهى جشه را بنارى خوانند . و هر بنارى شست بران . و همىگويند كه بران اندازهء نفس مردم درست است بر كشيدن ميانگى . . . و چون گهريان دارى و او را ساعت مستوى [ يعنى ساعت مساوى يك بيست و چهارم شبانه روز ] خواهى كردن ، پنجيك گهريان دوتو كن [ يعنى در 5 / 2 ضرب كن ] . نقل از التفهيم ، ص 71 . در متن « گ » علامت گهرى است ، « ج » علامت جكه ، و « ب » علامت بنارى .