خودش ضرب مىكنيم ، و حاصل ضرب جيب طول معدّل در جيب كلّى را بر جذر مجموع اين دو مربّع تقسيم مىكنيم ، و آنچه به‌دست مىآيد جيب بعد سمت [ قبله ] از خطّ نصف النّهار است . مثال آن براى شهر غزنه : جيبهاى مستوى و معكوس اختلاف طول را تحويل كرديم و اندازه‌هايى به‌دست آمد كه پيشتر آورديم . سپس آنچه را كه از معكوس بيرون آمده بود در جيب عرض غزنه ضرب كرديم كه IV 20 ؟ ؟ ؟ 13 ؟ ؟ 46 ؟ 14 207 شد ، و از تقسيم آن بر جيب كلّى ؟ ؟ 15 ؟ 27 ؟ 3 به‌دست آمد . حاصل جمع عرض مكّه با متمّم عرض غزنه ؟ 5 ؟ 78 و جيب معكوس آن ؟ ؟ 39 ؟ 36 ؟ 47 است كه چون آن را بر خارج قسمت پيش افزوديم ؟ ؟ 54 ؟ 3 ؟ 51 يعنى عيار معلوم شد . و چون اين عيار كوچكتر از جيب كلّى است ، سمت قبله در جنوب خطّ اعتدال است . تفاضل ميان عيار و جيب كلّى را كه ؟ ؟ 6 ؟ 56 ؟ 8 است در خودش ضرب كرديم كه IV 36 ؟ ؟ ؟ 12 ؟ ؟ 3 ؟ 50 79 شد ، و بر آن حاصل ضرب جيب طول معدّل را در خودش افزوديم و اين حاصل جمع برابر با IV 25 ؟ ؟ ؟ 49 ؟ ؟ 38 ؟ 8 737 و جذر آن ؟ ؟ 41 ؟ 8 ؟ 27 به‌دست آمد ؛ حاصل ضرب جيب طول معدّل در جيب كلّى را بر اين جذر تقسيم كرديم كه خارج قسمت ؟ ؟ 11 ؟ 40 ؟ 56 شد ، و قوس آن يعنى ؟ ؟ 16 ؟ 49 ؟ 70 بعد سمت قبله از نقطهء جنوب تمام به طرف مغرب است . و برهان آن چنين است : نصف دايرهء افق غربى غزنه يعنى ABG [ شكل 67 ] را رسم مىكنيم ؛ AKG را نيمهء دايرهء نصف النّهار آن مىگيريم و قوس AK را برابر با متمّم عرض غزنه و KH را برابر با عرض مكّه جدا مىكنيم و خطّ Ke را مىكشيم و خطّ HT را موازى با اين خطّ و HY را عمود بر Ke رسم مىكنيم . آشكار است كه Ke فصل مشترك سطح نصف النّهار غزنه و سطح معدّل النّهار و HT فصل مشترك سطح نصف النّهار غزنه و مدار مكّه و HY جيب عرض مكّه و eY جيب تمام عرض آن است . قوس FK را برابر با اختلاف دو طول جدا مىكنيم و Fe را مىكشيم و بر مركز e و شعاع