أبو ريحان البيروني ( مترجم : احمد آرام )
180
تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى )
فرض كنيم ABG افق شهر e [ شكل 52 ] ، AeG نصف النّهار آن ، BD معدّل النّهار ، THY دايرهء نصف النّهار شهر ديگر ، و H سمت الرأس مردم اين شهر بر آن نصف النّهار باشد . بنابراين YH عرض اين شهر و De عرض شهر e و YD اختلاف طول آن دو شهر خواهد بود . دايرهء ارتفاع گذرندهء بر سمت الرّأس مردم شهر H را [ شكل 52 ] مىكشيم ، پس سمت H در افق e زير اين دايره واقع مىشود و BL دورى اين سمت از خط اعتدال ، و AL دورى آن از خط نصف النّهار ، و He مسافت ميان دو شهر است . براى دانستن اندازهء اين مسافت ، دايرهء BHK را رسم مىكنيم ، و بنابر آن نسبت جيب HT به جيب HK ، همچند نسبت جيب ربع TY به جيب YD است . پس چون جيب