در يكى از مؤلفاتش آورده سى سال پيش - يعنى در سالهاى 1630 - باخوم ، اسقف صيدنايا ، نزديك دمشق ، همين راه را به سوى گرجستان پيموده بود ، چنان كه ماكاريوس در يكى از تأليفاتش اظهار كرده است . 48 ظاهرا عربان گرجستان را خوب مىشناختند . در آغاز قرن هجدهم وقتى مطران معلوله ( در لبنان ) به آنجا رفت ، با آنكه اسقف انطاكيه چنان كه از منشور سال 1724 وى معلوم مىشود دو فرستادهء مخصوص به دنبال وى فرستاده بود ، به علّت پيرى مايل به بازگشت به وطن نبود . 49 نمىدانيم ماكاريوس اين بار سفر را در چه سالى آغاز كرد . ولى به هر حال ، به گفتهء بولس در اضافات سفرنامهء اوّل ، 50 در سال 1665 و بلكه ، طبق نوشتهء خود او بر يك نسخهء خطّى گرجى زبان كشف شده در تفليس ، پيش از آن و به سال 1664 در گرجستان بوده است . به هر صورت در بيست و يكم ژوئن سال 1666 به آستراخان رسيدند 51 و در جشنهاى ايجاد مطران نشين آنجا شركت كردند . در هفتم ژوئيه ماكاريوس آنجا را ترك كرد و در راه از چرنىيار ، تساريتسين ، ساراتوف ، سيمبيرسك ، ارزمس ، و مورم گذشت و روز بيست و يكم اكتبر از ولاديمير عبور كرد و روز دوّم نوامبر سال 1666 وارد مسكو شد . در دسامبر همان سال محاكمهء نيكون آغاز شد و انجمن در همهء سال 1667 فعاليّت خود را ادامه داد ، 52 و از اين رو اين بار نيز ماكاريوس روز بيستم ژوئن سال 1668 پس از يك سال و نيم اقامت مسكو را ترك كرد . 53 در بازگشت ، همان راه رفتن را پيش گرفت و دهم اوت به آستراخان رسيد 54 و اوايل سپتامبر آنجا را ترك كرد . اين بار بازگشت موفقيت آميز نبود زيرا او و همراهانش در شماخى دچار خسارت شدند و سراى محل اقامتشان غارت شد . در چهارم فوريه سال 1669 ضمن نامه‌اى به يوساف ، اسقف مسكو ، اطّلاع داد كه به ايوريا رسيده‌اند . در بيست و دوّم ژوئن همان سال از تفليس 55 بليّات سفر ، فقدان همهء اموال ، و مرگ پسرش بولس را براى او نوشت ، 56 امّا تاريخ وفات فرزند را بدقت معيّن نكرد ، ولى بعضى محقّقان به خطا تاريخ نامه را تاريخ وفات پنداشته‌اند . 57 وى اين نامه را با لحنى حزين و طلب كمك به سر مىبرد و شايد مطلبى كه در منابع روسى هست كه هدايايى به ارزش دويست روبل با هييرودياكون ملطى براى او فرستاده شد مربوط به همين قضيّه است . 58 ولى به احتمال قوى مسكو در آن وقت از بليّات وى در قفقاز مطّلع نشد و پنداشت كه سالم به وطن باز گشته است . به هر حال ماكاريوس به سال 1669 به سرزمين وطن رسيد نه بعد از سال 1670 ، زيرا نامه‌اى كه به تاريخ سىام اوت 1670 از دمشق به مسكو فرستاده موجود است . 59 روابط ماكاريوس با مسكو پيوسته بود ، زيرا در سال 1671 به وسيلهء مطران صور و صيدا كه به مسكو اعزام شده بود ، سيصد سكه طلاى خالص و معادل هفتصد روبل پوست سمور براى او فرستاده شد . 60 ماكاريوس انطاكى به سال بعد يعنى دوازدهم ماه ژوئن سال 1672 يعنى