مقدار ، در تأليف جغرافيايى مقام اوّل يافتند ، زيرا همانند دورانهاى تاريخى سابق اين گونه مؤلّفات در مناطق ديگر نيز كه زبان عربى اهميت فرهنگى داشت ، چون عراق و ايران و حتّى هند ، به وجود آمد كه از ديد خاص براى ما اهميت دارد ، هر چند در واقع غالب آنها آثار درجهء دوّم است ، ولى به هر حال مىتوانيم در قرن هفدهم و حتّى قرن هجدهم / يازدهم و دوازدهم ه . يك يا دو اسم پيدا كنيم كه در گفت و گوى عمومى از نوشته‌هاى عربى ( اسلامى ) جاى مشخّص دارد . به خلاف قرن شانزدهم / دهم ه . كه همهء آثار آن بجز جغرافياى دريانوردى فقط اهميت محلّى دارد ، كه گهگاه اساسى نيز هست . بدين جهت حق داشتيم كه در آغاز همين فصل گفتيم اين قرن از لحاظ نوشته‌هاى جغرافيايى كمرنگ است .