دربارهء تخته پاره‌هاى كشتيهاى درياى عرب ، كه چند سال قبل از او در مديترانه كشف شده بود ، به اين نظريه رسيد كه ممكن است آبراههايى در جنوب كوههاى ماه و سرچشمه‌هاى نيل ، اقيانوس هند را به اقيانوس اطلس متصل سازد ، ولى عبور از آنها به سبب جزر و مدها و طوفانهاى شديد دشوار است . وى استدلال مىكرد كه همانطورى كه در مشرق ، اقيانوس هند به داخل قارهء شمالى ( آسيا ) راه پيدا كرده و آبراههايى به وجود آورده است ، قاره نيز براى ايجاد تعادل از طرف مغرب به داخل اقيانوس هند پيشروى كرده و دريا در آنجا از طريق آبراههايى به اقيانوس اطلس متصل شده است . بدين ترتيب ، با اينكه ابوريحان امكان كشتيرانى پيرامون سواحل افريقاى جنوبى را از لحاظ نظرى عنوان كرده بود ، مسلمانان در عمل هرگز موفق به انجام آن نشدند . اما اين انديشه همواره تا زمان پرتغاليها در اذهان بود ، و النهروالى در آن زمان اشاره كرده است كه احتمال مىرود پرتغاليها از آن راه عبور كرده باشند . بيرونى عقيده داشت كه خشكيهاى جهان را از همه طرف آب فراگرفته است ، و « مركز ثقل زمين » تغيير يافته و همين امر تغييراتى را در سطح زمين موجب گرديده است ؛ از جمله اينكه سرزمينهاى حاصلخيز خشك شده ، آب به داخل خشكيها راه يافته ، و خشكيها نيز به داخل آب نفوذ كرده است . او مفاهيم مختلف و حدود قسمتهاى مسكون جهان زمان خود را با وضوح و روشنى شرح مىدهد ، و ظاهرا در اين باره به پاره‌اى از منابع زمان خود ، كه در اختيار جغرافيدانان پيش از او نبوده ، دسترسى داشته است . او با توصيف مفصل هندوستان ، كمك بزرگى به جغرافياى محلى كرده است . در ميان منجمان قرن پنجم ، كسى كه شايستهء ذكر است ابن يونس ابو الحسن على بن عبد الرحمان ( متوفى 399 ) است . زمانى كه بيرونى