مشغول تحقيق دربارهء هندوستان و نواحى ديگر بود ، ابن يونس رصدهاى پرارزشى در رصدخانهء كوه المقطّم در مصر و تحت حمايت عزيز و حكيم ، خلفاى فاطمى آن سرزمين ، به عمل آورد . نتايج اين رصدها در كتاب الزيج الكبير الحاكمى تدوين گرديد و به صورت يكى از منابع مهم و حاوى اطلاعات تازهء نجومى و جغرافيايى براى علماى شرق اسلامى درآمد . در ميان جغرافيدانان و جهانگردان معاصر بيرونى ، بايد از ناصر خسرو ( متوفى 452 يا 453 ) ، سيّاح و شاعر اسماعيلى ، نام برد كه سفرنامهء معروفش به فارسى ، شامل تجارب شخصى او در سفرهايش به مكه و مصر و توصيف آن سرزمينهاست . ابو عبيد عبد اللّه بن عبد العزيز بكرى ( متوفى 487 ) بهترين نمونهء فرهنگ‌نويسان آن زمان ، مخصوصا از نظر توجه به اعلام جغرافيايى ، است . كتاب فرهنگ جغرافيايى او به نام معجم ما استعجم من اسماء البلاد و المواضع يكى از آثار برجستهء ادبى جغرافيايى است . در اين كتاب ، ريشه و املاى نام اماكن جغرافيايى را ، مخصوصا در شبه جزيرهء عربستان ، مورد بحث قرار داده و شواهدى از ادبيات عرب ، شعر كهن عرب ، حديث و غيره آورده است . دومين اثر جغرافيايى او كتاب المسالك و الممالك است كه به صورت كامل باقى نمانده است . به هر حال بايد در نظر داشت كه بكرى بيشتر اديب بوده است تا جغرافيدان . 5 . دورهء تلفيق ( قرن ششم تا دهم ) از قرن ششم تا دهم ، نشانه‌هاى انحطاط مداوم در جغرافياى مسلمين به چشم مىخورد . جريان امر بسيار آشفته بوده و به استثناى آثار كسانى چون ادريسى و ابو الفدا ، سطح عمومى نوشته‌ها در مقام مقايسه با كتب