حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )
272
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )
آموخت و به مكه رفت و با صهباه ، دختر حرب ابن اميه ، خواهر ابو سفيان و پدر معاويه ازدواج كرد و به گروهى از مردم مكه آموخت . لذا تعداد افرادى كه هنگام ظهور اسلام در مكه و از قبيلهء قريش « 1 » مىنوشتند ، افزايش يافت . از اينرو ، برخى توهم كردهاند كه سفيان بن اميه ، نخستين كسى است كه خط را به عربها منتقل كرد . خلاصه اين كه عربها در خلال تجارتشان با شام ، خط نبطى را از حوران فرا گرفتند و اندكى قبل از هجرت ، خط كوفى را از عراق آموختند و اين دو خط پس از اسلام به صورت دو خط مشهور نزد آنها درآمد . بهتر اين است كه بگوييم آنها از دو خط استفاده مىكردند : با خط كوفى ، قرآن كريم و متون مذهبى را مىنوشتند چنان كه قبل از آن ، سريانيها از سطر نجيلى براى نوشتن كتابهاى مسيحيت استفاده مىكردند و با خط نبطى ، نامههاى معمولى را مىنوشتند . دليل اين كه خط كوفى پس از سطر نجيلى آمده ، اين است كه اگر الف به صورت حرف مدّ در وسط كلمه بيايد ، حذف مىشود تا چه رسد به شكل آن ، و اين يك دستور كلى در نوشتار سريانى بود كه در اوايل اسلام به ويژه در نگارش قرآن مجيد رواج داشت . بر مبناى اين قاعده به جاى كتاب ، كتب و به جاى ظالمين ، ظلمين مىنوشتند . هنگامى كه اسلام ظهور كرد ، مردم حجاز با فنّ كتابت آشنا بودند ولى اين فن رواج نداشت و فقط حدود 13 تا 19 نفر نگارش را مىدانستند كه بيشتر آنها از اصحاب بزرگ پيامبر ( ص ) بودند از جمله حضرت على بن ابى طالب ( ع ) ، عمر بن خطاب ، طلحه بن عبيد اللّه ، عثمان و ايان ، دو فرزند سعيد بن خالد بن حذيفه ، يزيد بن ابى سفيان ، حاطب بن عمرو بن عبد شمس ، علاء بن حضرمى ابو سلمة بن عبد الاشهل ، عبد اللّه بن سعد بن ابى سرح ، حويطب بن عبد الغرى ، ابو سفيان بن حرب و فرزندش معاويه و جهيم بن صلت بن مخرمه . سپس ساير صحابه كتابت را آموختند . از ميان آنها نويسندگان ديوانهاى خلفاى راشدين و نامهها و قرآن كريم برخاستند و در دوران خلفاى راشدين و بنى اميه ، قرآن را به خط كوفى نوشتند و در روزگار آنها ، خط مذكور به چهار نوع تقسيم شد كه
--> ( 1 ) - المزهر ، ج 2 ، ص 177 .