حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )

199

تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )

مىيافته و با طى مسافتى حدود نود و پنج كيلومتر به اطراف زمين كربلا مىرسيده است . نشانه‌هايى وجود دارد كه نشان مىدهد رود سدير به اراضى ديلم كه در سمت غرب كربلا واقع شده ، اتصال داشته و پيرامون زمينهاى غربى از سمت شمال تا زمين كربلا ، غرى ( بحر نجف ) و حيره جريان پيدا مىكرده است . انشعابهايى همچون جوييها و قناتهاى زيرزمينى و قديمى از اين رود سرچشمه گرفته‌اند كه در نواحى مختلف شهر نجف و زمين حيره ، مشخاب ، محاجير و جز آنها جريان دارند و در نزديكى مسجد سهيل در كوفه و ميان مسجد قديمى كوفه و قصر خورنق به چند شاخه تقسيم مىشوند و اين شاخه‌هاى رود بيانگر اين است كه رود سدير ، جويى اصلى براى آبيارى در دوران حكومت عرب قبل از اسلام بوده است . به طورى كه در ميان آثار شهر قديمى حيره ( كنبدره ) قناتهاى زيرزمينى وجود دارد كه در ميان آثار بناهاى شهر قديمى قرار گرفته است و در زمينهاى پست حيره ( ميان نجف و ابو ضحير ) مىريزد . وجود اختلاف در نامگذارى اين دو رود ، سبب شده تا باور كنيم رود سدير و كرى سعد ، يكى است ، و علت آن ، اختلاف حكومتهاى عرب و حضور متوالى آنها در روزگاران گذشته در اين منطقه مىباشد . مىتوانيم علت صحت اين ظن را مشاهدات خود در عصر كنونى بدانيم ، به طورى كه امروزه اسامى كاريزها و رودها بلكه بيشتر طرحها به اعتبار حكومتهايى كه هرچند وقت يك بار و يكى پس از ديگرى روى كار مىآيند ، تغيير مىكند مانند رودخانهء فعلى نجف كه در گذشته به علت انتساب به سلطان عبد الحميد در عهد عثمانى سنيه ناميده مىشد ولى امروزه پس از بازسازى مجدد به نام ملك غازى ياد مىشود . همچنين رود بديريه در ناحيهء حيره كه امروزه فيصلى ناميده مىشود و به فيصل اول منسوب است . براساس اين قانون ، كه در تاريخ گذشته و حاضر شايع است ، كه چه بسا نام سدير نعمان در دوران فاتح اين سرزمين سعد بن ابى وقاص به كرى سعد تبديل شده باشد زيرا چنان كه مشاهده مىكنيم زمين يكى و رود هم يكى است و تاريخ در تمام امور تكرار مىشود . همان گونه كه در اين قطعه از زمين مىبينيم بعضى از آثار به بعضى ديگر مرتبط است كه بخشى از آنها آثار حيره و بخش ديگر آثار كوفه ناميده مىشوند ، در