رودخانهء سدير در حيره يا كرى سعد در كوفه « 1 » در تاريخ حيره و كوفه ، دو رودخانه شهرت دارند و هنوز نام آنها بر زبان مردم جارى است ؛ يكى رودخانه « سدير » كه از بقاياى آثار حيره است و « نعمان » شهرت دارد ، و ديگرى « كرى سعد » كه از آثار كوفه مىباشد . آثار رودخانهء سدير نزديك « خورنق نعمان » است كه از سمت جنوب بر صحراى حيره مشرف مىباشد و با مسافتى حدود سيصد متر در غرب همين خورنق قرار دارد و به صحراى حيره مىريزد . اما آثارى كه به كرى سعد نسبت داده مىشود ، در ميان آثار بناهاى كوفه كه در دوران اسلام احداث شده قرار دارد . و از آنچه مىديديم و مىشنيديم ، چنين برمىآمد كه اين دو رود يا جدا از يكديگرند ولى سرانجام به يكديگر مىپيوندند ولى كاوشهاى پىدرپى ما ثابت كرد كه آنها يك رود هستند . و اين دو رود ، در حقيقت يك رود هستند كه در حيرهء قديم به نام سدير نعمان خوانده مىشد ، در كوفة الجند اسلامى به نام كرى سعد ياد مىشود . بررسى اين اثر از رودخانهء سدير كه قبلا نامش ذكر شد ، آغاز كرديم ، در حالى كه تنها در يك مسير در كرانه رود حركت مىكرديم . در آغاز ، آثار رود سدير را از نزديك بقاياى حيره قديم كه حدود شش كيلومتر از آن فاصله داشت ، مورد بررسى قرار داديم و نخست به آثار كوفه رسيديم . ناگهان آثار كرى سعد كه در وسط شهر كوفه قرار داشت نمايان شد ، ولى در خلال بررسى و تحقيقى كه بين آثار برجستهء آن انجام داديم ، هيچ‌گونه اختلافى مشاهده نكرديم . و اين فقط يك رود بوده كه پس از عبور از ميان آثار حيره و كوفه از بسترش جريان پيدا مىكرده و در پشت شهر كوفه در يك خط مستقيم امتداد

--> ( 1 ) - اين مطالب را از مجله اعتدال ، ج 6 ، سال دوم ، ص 249 نقل كرديم . - م .