پيموده را در برمىگيرد ، راهى كه او پيموده و در مقصوره‌اش از آن ياد كرده ، راهى بوده است كه فقط راهنماى دانا و با تجربه مىتوانسته از آن عبور كند . در آغاز با سفر به صحرا و جزيره ، فرهنگ عربى خويش را خالص كرد و كوشيد به اخلاق ، آداب و رسوم عربى را باز يافته ، در خود تقويت كند ، تا آن‌جا كه خلق و خوى ناب غربى پيدا كرد و روح و خون وى تازه شد . هنگامى كه به كوفه بازگشت به كتابفروشيهاى عمومى و مغازه‌هاى كاغذ فروشان رفت و آمد مىكرد . مغازه‌هايى كه از كاغذهاى چينى ، تهامى ، خراسانى ، مصرى و پوستها و مداركى كه علوم عربى و دستاوردهاى فكرى را حفظ مىكرد ، آكنده بود . او بسيار خوش حافظه بود ، چنان كه داستان وى در مغازهء يكى از كتابفروشان به اين مطلب اشاره دارد ، هنگامى كه يكى از كتابهاى اصمعى را از يكى از دلالها دريافت كرد .