حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )
153
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )
گفت براى هر يك از ستونهاى مسجد كوفه يكصد و هجده دينار پرداختم ، عمرو بن حريث مخزومى نيز در كوفه بنايى ساخت ، هر بار كه زياد به بصره مىرفت وى را به جاى خويش در كوفه مىگماشت . آن گاه ديگر كارگزاران به ساختمانسازى در اين شهر پرداختند و از وسعت حياط و آستانهء منازل كاستند . گويند صاحب كوى عمرو در كوفه ، قبيله عمرو بن حريث بن عمرو بن عثمان بن عبد اللّه بن عمر بن مخزوم بن يقيطه بودهاند . از شعبى روايت شده كه گويد : ما يعنى اهل يمن ، دوازده هزار نفر بوديم و نزاريان هشت هزار نفر ، مگر نه اين است كه بيشتر مردم كوفه اهل يمن هستند ، چون قرعه زدند ناحيهء شرقى به نام ما افتاد و زمينهاى ما در همان جايى قرار گرفت كه اينك واقع است . همچنين او مىگويد : مغيره ، مسجد كوفه را وسعت داد و آن را ساخت ، زياد نيز بر آن چيزى افزوده اما سبب ريختن ريگ در آن مسجد و مسجد بصره آن بود كه هنگام نماز وقتى كه نمازگزاران دستهايشان را بالا مىبردند ، دستهايشان غبارآلود و خاكى مىشد و آن را مىتكاندند ، زياد گفت . مىترسم به مرور زمان مردم گمان كنند كه تكاندن دست در نماز ، سنّت است . او ساختمانهايى نيز به مسجد افزود و آن را گسترش داد و دستور صادر كرد كه شن بياورند و در صحن مسجد بريزند . كسانى كه مأمور جمعآورى آن بودند ، با مردم به خشونت رفتار مىكردند و به كسانى كه به اين كار گمارده بودند ، مىگفتند : همانطور كه شما را راهنمايى كرديم ، بياوريد . آنها نيز انواع مختلفى شن برگزيدند . و در صدد يافتن مشابه آن بودند و به ثروتى دست يافتند . و گفتهاند : حكمرانى چه نيكوست گرچه بر سنگى باشد . اثرم مىگويد : ابو عبيده گفت : طرحريزى كوفه در سال 18 ( ه . ق ) صورت پذيرفت . وى مىافزايد : زياد در مسجد كوفه ، اتاق كوچكى اختيار كرد و خالد بن عبد اللّه قسرى به نوسازى آن پرداخت . وى مىگويد : مسلمانان در مداين اقامت و بناى آن را طرحريزى كردند ، و مسجدهايى در آن ساختند ولى مسلمانان آنجا را آلوده يافته ، آب و هوايش را نپسنديدند . سعد بن ابى وقاص در اين باره نامهاى به عمر نوشت و عمر چنين پاسخ داد : آنها را در جاى دورى منزل بده .