شد و از كثرت استعمال نياسر ميگويند [ 76 پ ] ، زيرا كه « نى » به زبان فارسيان عجم بمعنى شجاع است و « نيان » جمع « نى » است و « افر » كلمهء رابطه است كه به زبان فرس « بر » ميگويند و « هرايند » يعنى آرايند و « خرن » بمعنى مجلس است . ترجمهء اين جمله آنكه بيارايند مجلس ما را بسر شجاعان . خلاصه بعد از سه روز فرمان داد تا بر فراز آن كوه همان باغ و تالار را بنا كردند و در اطراف و نشيب آن ديهى بزرگ بنياد نمودند و در سمت غربى چشمهء نياسر چهار طاقى آتشكده‌اى از سنگ تراش بنا نهادند چهارده ذرع در چهارده ذرع كه بالفعل بدون خرابى و درست برپا و معروف است به آتشكدهء اردشير . مع القصه آب چشمهء نياسر را به سه پيش منقسم نموده‌اند « 1 » و هر پيشى در مدار بيست و هفت شبانه روز گردش مىكند كه پنجاه و چهار طاق بود ، پس جمله يكصد و شصت و دو طاق مىشود . و نظر به آنكه در قراء سردسير اراضى و باغات و اشجار تابع آب نيست بلكه عليحده خريد و فروش مينمايند لهذا آن آب از قرار طاقى يكصد تومان است كه جمله شانزده هزار و دويست تومان زر مسكوك هيجده نخودى عددى ده هزار دينار [ 77 ر ] مىباشد و پنج مساوى آن نيز عمارات و باغات و اعيان و اشجار و اراضى و متفرعات آن به قيمت ميرسد . من جمله ده باب آسياب معظم كه يكى از آنها بواسطهء وفور آب و عمق و ارتفاع تنوره و خوبى آلات و ادوات كه در اوايل ابداع و احداث داشت شبانه روزى يكهزار من به وزن شاه گندم خورد مينمود . غير از آب آن چشمه چهار رشته قنات

--> ( 1 ) - دستخط مبارك : نياسر چندين محله دارد ( موسوم ) بدر كوشك ، باب قصر ، تالار ، سر قلعه غيره ( و ) غيره و دليل بزرگى آن و جلالت قدر بانى بناى نياسر است ( حاشيه )