عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
90
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى )
بزرگ و شش چشمهء كوچك ديگر در اصل آن قريه جارى كه بباغات و اشجار آن مصروف است . و علاوه بر آنها سى و سه مزرعه كه هريك باغات و عمارات عاليه و اشجار و اراضى تابعه و قلعه و سكنهء عليحده دارند كه از توابع و لواحق آن قريه و جزو جمع ديوانى آن ميباشند و در حول و حوش آن افتاده كه هريك قناتى مخصوص دارند و دشت و كشت و اشجار همه بهم متصل است و منال ديوانى قريهء مزبوره نياسر و مزارع آن يكهزار و هفتصد و بيست و هفت تومان و تيول همشيرهء اعيانى مرحوم شاهنشاه مبرور محمد شاه قاجار البسه اللّه من [ 77 پ ] حلل الانوار كه متعلقهء نواب مستطاب حاجى سيف الدوله است مىباشد و از تحت اختيار حكومت كاشان خارج است . يكى ديگر از آبهاى قدرتى كاشان آب چشمهء شب قول است ، و « شب قول » به زبان اهالى بلوك كسى را گويند كه چون شب شود چشمش نابينا گردد . مشهور است كه هر كه سه نوبت آن آب را فقط نوشد بدان مرض مبتلى شود . و آن آبى است به ظاهر صاف و روشن و گوارا و هركس بر سر آن چشمه آيد از كمال لطافت و روشنى كه در آن آب مشاهده نمايد بىتوانى از آن بنوشد ، ولى طعم و مزهاى كه مانند روغنچراغ مذاقش را مهوع كند بنوعى كه يك شبانه روز آن حالت زايل نگردد و بعد از آن هرگز فراموش نكند . و آن دو چشمه است در تنگهء گلهء استرك كه ضميمهء آبهاى قناتى قريهء خزاق كه از ميان آن دو چشمه عبور مىكند شده طعم و مزهاش را باخته به قريهء خزاق دشت و كشت و باغات و اهل آنجا را مشروب ميسازد . ولى غالبا اهالى و رعيت خزاق از آب مزرعهء