محمدحسين ناصر الشريعه
424
تاريخ قم ( فارسى )
مسجد صحن موزه اين محل كه سابقا صحن زنانه حرم مطهر حضرت معصومه عليها السلام بود ، به ملاحظه اتصال به ساختمان فعلى موزهء آستانه معروف به صحن موزه است . « 1 » در سال 1331 شمسى حجة الاسلام مرحوم حاج آقا محمد طباطبائى فرزند بزرگ آيت اللّه مرحوم حاج آقا حسين قمى ، كه از مردان باكفايت و عمرى باصداقت و صميميت و نهايت دلسوزى ، مشغول بنا و تعمير و تأسيس اماكن خيريه و اثار باقيهء عالم المنفعه بود ( كه از جمله ساختمان بارگاه حرم حضرت سيد محمد در راه سامره و آبانبار بازار كهنه قم و آب انبار جاده شاه جعفر قم است ) ، تصميم گرفت با كمك اهل خير ، صحن موزه را كه مجاور حرم مطهر ، به صورت آبرومندى درآورد . نقشه و نظارت بر ساختمان آن توسط آقاى مهندس غلامرضا كورس استاد دانشگاه تهران تهيه شده است . آقاى مهندس كورس ضمن مقالهاى در « مجله دنيا » سال جارى مىنويسند : « مسجد مرحوم طباطبائى كه از روز اول با كمكهاى مادى و معنوى تاجر نيكوكار آقاى همدانى ( حاج قاسم ) صورت گرفته است ، داراى گنبدى است به دهانه 18 متر كه پوسته خارجى آن در حدود 5 سانتيمتر ضخامت دارد . با به كار بردن طرق نوين وزن گنبد يك دهم وزنى كه گنبد معمولا طبق طرق قديمى ( از آجر ) به دست مىآورد تقليل داده شد ، و بدينوسيله اصولا اجراى ساختمان گنبد و اتمام مسجد مزبور عملى گرديد ، زيرا قبل از آنكه به من مراجعه نمايند پىهاى قطور آن از آجر ( 5 / 2 * 25 و بيشتر ) بنا شده بود ، ولى نسبت به ساختمان گنبد و وزن فوق العادهء آن از آجر ، مرحوم طباطبائى با توجه به سستى زمين نتوانسته بود تصميم بگيرد ؛ و از اين لحاظ ساختمان مسجد در حال ركود بود . پس از اتمام گنبد از بتون مسلح به پيشنهاد من ستونهاى آجرى قطور نيز برداشته و تبديل به ستونهائى از بتون مسلح شد » . گنبد صحن موزه به سبك مسجد شيخ لطف اللّه واقع در اصفهان ساخته شده وسعت فضاى توى گنبد و پنجرههاى بزرگ و متعدد پائين آن ، موجب شده كه صحن موزه يعنى فضاى زير گنبد وسيع و بسيار روشن و خنك و مطبوع باشد ، و از اين حيث در ميان گنبدهائى كه سراغ داريم بىنظير است .
--> ( 1 ) - [ قبلا گفتيم كه موزه در آن محل بود ]