محمدحسين ناصر الشريعه
327
تاريخ قم ( فارسى )
ارتباطى من القديم است و اختصاصى عن الصميم » . فوتش در سنهء 1310 و در شيخان بزرگ قم مدفون شد . « وزوا » از بلوك قم است كه تا شهر ده فرسخ مسافت دارد . شيخ محمد حسن قمى ، ميرزاى فيض مىگويد : « عالمى است عامل و فاضلى است كامل كه در فنون علوم و رسوم دانش صاحب بينش است و بدينجهت طلاب اين ولايت را روى استفادت بدان حضرت است ؛ و همه روزه در مدرس تدقيق و حوزهء تحقيقش حل مشكلات و توضيح معضلات مىنمايند ، و در تعمق فكر و تشحيذ ذهن و اصابت رأى و استقامت خاطر درين ولايت كسى او را همال نيست . در ايام عاشورا و زمان اندوه بر شهداى نينوا در خانهء مخصوص خود خيمه عزا برپا مىنمايند و به نفس شريف به ذروهء منبر مرتقى شده ، در به دو سخن شرحى مفصل و فصلى مشبع در تخويف و انذار و تشويق و اعتذار بيان فرموده كه مايهء جمعيت خاطر و حضور نفسسا معين شود . سپس شرححالات شهداى تفّ سلام اللّه عليهم را به طرزى گريهخيز و اندوهانگيز بيان فرموده ، تا دو ساعت در عرشهء منبر شورش محشر برانگيزد ، واقعا چنين مجلسى در هيچ مكانى ديده نشده است ، در به دو سن در طهران و ساير بلدان ايران علوم عربيت و ادبيت را از نحو و صرف و معانى و بيان و غيره كه مقدمات اجتهاد است تحصيل فرموده ، روى به اعتاب عاليات آورد و در مدرس تحقيق حجة الاسلام حاج شيخ مرتضاى شوشترى اعلى اللّه مقامه و ساير علماى آن بلد به تحصيل علم فقه و اصول بپرداخت . سالى برنگذشت كه هواى نجف اشرف با مزاج ايشان سازگارى نكرده مزاجش عليل شد ، به ناچار به حكم اطباء روى به وطن كرد ، علت مزاجش به صحت متبدل شد ، در ثانى شدّ رحال كرد و در نجف اشرف مشغول تحصيل شد - در ثانى مزاجش عليل شد و مشهود او گرديد كه هواى نجف با او سازگارى ندارد ، مراجعت نموده ، اكنون در اين بلد شريف مشغول تدريس مىباشند » . و در « مآثر و آثار » مىگويد : « شيخ محمد حسن قمى ، مشهور به « نادى » در فقه و ادبيات نيكوست ، مدتى به دار الخلافه طهران توقف داشت » . مؤلف گويد : در سنهء 1317 در قم مرحوم و در شيخان مدفون گرديد و اينكه نوشتهاند مشهور به « نادى » است ، علت اين است كه پسر مرحوم « استاد نادى » بوده ، و چون در محله چهار مردان سكنى داشت از اين جهت مشهور به « چهار مردانى » هم مىباشد . شيخ حسن نديم ( شيخ استاد ) ، در تدريس علوم ادبيه مخصوصا مطول ، يدى طولى داشته ، چون نديم و استاد مرحوم حاج مير سيد حسين متولىباشى بزرگ بوده معروف به