محمدحسين ناصر الشريعه

276

تاريخ قم ( فارسى )

زكريا بن عبد الصمد قمى ، كنيهء وى ابو جرير است . شيخ در رجال خود و علامه در خلاصه او را از ثقات و از اصحاب حضرت امام موسى كاظم عليه السّلام شمرده‌اند ، و علامه وى را از اصحاب حضرت رضا عليه السّلام نيز دانسته و محتمل است كه ابو جرير كه در روايت شيخ كشى مذكور شده وى باشد . زيتون ، مكنى به ابو محمد قمى است ، و از اشخاصى است كه از ائمه روايت نكرده‌اند . باب سين شيخ ابو المعالى ، سعد بن حسن بن حسين بن بابويه ، در فهرست شيخ منتجب الدين مىگويد : فقيه و صالح و ثقه است . سعد بن سعد بن احوص بن سعد بن مالك اشعرى قمى ، شيخ نجاشى در رجال و علامه در خلاصه او را توثيق كرده و گفته‌اند او را است كتابى مبوب كه آن را از حضرت رضا و حضرت جواد عليهما السلام روايت كرده به روايت عبادين سليمان ؛ و كتابى ديگر غير مبوب به روايت محمد بن خالد برقى . علامه قبل از ابن مالك ، ابن سعد را ذكر نكرده ، و از شيخ كشى روايت نموده كه اصحاب ما روايت كرده‌اند از ابو طالب عبد اللّه بن صلت قمى كه حضرت جواد عليه السّلام در حق او دعا كرد كه خداوند او را جزاى خير عطا فرمايد . شيخ نيز در رجال خود با اين عبارات كه « سعد بن سعد بن احوص بن مالك اشعرى قمى ثقة » او را به وثاقت ستوده ، و در فهرست سعد احوص گفته ، و روايتى كه علامه از شيخ كشى روايت كرده اين است كه عبد اللّه بن صلت گفت : در آخر عمر حضرت جواد عليه السّلام خدمتش رسيدم ، و از آن بزرگوار شنيدم كه مىفرمود : خداوند جزاى خير دهد صفوان بن يحيى ، و محمد بن سنان ، و زكريا بن آدم را كه ايشان با من وفا كردند و نام سعد بن سعد را نبرد . بعد از مرخصى از حضور مبارك « موفق خادم » را ملاقات كردم و چگونگى قضيه را با وى گفتم ، و ثانيا مراجعت كرده شرفياب حضور امام شدم ، حضرت فرمود : خداوند صفوان بن يحيى و محمد بن سنان و زكريا آدم و سعد بن سعد را جزاى خير دهد كه آنها با من وفا كردند ، و در مشتركات نيز او را از ثقات شمرده است . سعد بن عبد اللّه بن ابى خلف اشعرى قمى ، كنيهء وى ابو القاسم است . علامه در خلاصه مىگويد كه او جليل القدر و واسع الاخبار ، يعنى از احاديث و اخبار حظى وافر داشته و