يكى از مشايخ شيخ اجل رئيس المحدثين محمد بن يعقوب كلينى « 1 » الرازى قدس سره است . شيخ نجاشى او را توثيق نموده ، و از مصنفات او كتاب « نوادر » است » . « 2 » مخفى نماند كه حسين بن محمد كه جد بىواسطهء او عمران است ، چنان‌كه از كتاب نجاشى در اين‌باره نقل شد ، در كتب اربعهء متداولهء رجال موجود نيست ، و در اسناد كتب من لا يحضره الفقيه واقع شده است كه حسن بن محمد بن عامر عن عمه عبد اللّه بن عامر - يكى از فضلاى متأخرين در حاشيهء كتاب نجاشى متصدى توفيق ميان كلام نجاشى و اسناد من لا يحضره الفقيه گرديده ، و گفته است كه شيخ نجاشى در باب عين مهمله در لفظ عبد اللّه بن عامر گفته كه جعفر بن محمد بن قولويه روايت مىكند از حسين بن محمد بن عامر بن عمران بن ابى عمرو اشعرى ، و نام عبد اللّه را چنين ذكر كرده كه عبد اللّه بن عامر بن ابى عمرو اشعرى ، چنان‌كه در كتاب خلاصه نيز واقع شده است . بنابراين مىتوان گفت : حسين بن محمد بن عمران كه در اين مقام از كتاب نجاشى واقع شده است ، همان حسين بن محمد بن عامر بن عمران بن ابى عمر و اشعرى باشد ، به حذف واسطه عامر ، و آنچه در اسناد « من لا يحضره الفقيه » واقع شده بىحذف واسطه است . مؤلف گويد : اگرچه اين فاضل به توفيق ميان كلام نجاشى و اسناد من لا يحضره الفقيه موفق گرديده ، اما از مخالفتى كه ميان دو كلام نجاشى به هم رسيده غافل گرديده ، زيرا كه جد اعلاى حسين بروجهى كه نزد ذكر عبد اللّه بن عامر مذكور شده ، ابو عمرو اشعرى است ، و بروجهى كه نزد ذكر حسين در اين باب اتفاق افتاد ابو بكر اشعرى است . « 3 »

--> ( 1 ) - محمد بن يعقوب بن اسحق رازى معروف به « كلينى » سرآمد دانشمندان شيعه در آغاز قرن چهارم هجرى است ، اصل وى از قريه « كلبن » واقع در حسن آباد تهران است ، و هم‌اكنون مقبرهء پدر او اسحاق بن يعقوب نيز در آن‌جاست . با اين كه بيش از ده قرن از وفات كلينى مىگذرد ؛ هنوز شخصيت ممتاز و عظمت وى از خاطره‌ها نرفته ، بلكه نامش مشهورتر و مقامش بلندتر گشته است . كلينى در بغداد ميان شيعه و سنى محترم مىزيست ، و با اين كه رئيس مذهب شيعه بود ، مع الوصف عامه نيز در اخذ فتوى به وى مراجعه مىكردند . مشهورترين آثار كلينى كتاب پرارزش و بزرگ « كافى » است كه به گفتهء وحيد بهبهانى طى مسافرت‌ها و در مدت بيست سال اخبار آن را جمع‌آورى و به طرزى دلپذير تأليف كرده است . كافى نخستين كتاب از « كتب اربعه » شيعه است كه معتبرترين مدارك اخبار ماست . كلينى به سال 328 هجرى رحلت نمود . امروز آرامگاهش در بازار بغداد مزار معروفى است ( د ) ( 2 ) - [ مجالس المؤمنين ، ج 1 ، ص 428 ] ( 3 ) - مؤلف گويد بايد صحيح ابو عمرو اشعرى باشد ، چه ابو بكر نام در قميين بعيد است ، چنان‌كه خود قاضى در باب ذكر قم در مجلس اول كتاب مجالس متعرض شد كه حاكم قم هرقدر ابو بكر نام از قميين خواست پيدا نشد !