محمدحسين ناصر الشريعه

250

تاريخ قم ( فارسى )

ابن ادريس ، نقه ابو على اشعرى توثيقى بليغ كرده است . احمد بن اسحق بن عبد اللّه بن سعد بن مالك بن احوص اشعرى ، ابو على قمى علامه ( ره ) او را توثيق كرده و او و شيخ و نجاشى هردو گفته‌اند كه او قافله‌سالار قميين بوده است . روايت مىكند از حضرت جواد و حضرت هادى عليهما السلام و از خواص حضرت ابو محمد عسكرى عليه السّلام بوده ، و شيخ قميين است ، و حضرت صاحب الزمان عجل اللّه فرجه را ديده است . شيخ « 1 » نيز بعد از آن كه او را به بزرگى قدر و منزلت ستوده ، او را به شرف اختصاص و رؤيت ( امام زمان ) مدح نموده ، و گفته است وى را كتابى چند است كه خبر داد ما را حسين بن عبيد اللّه و ابن ابى جيد از احمد بن محمد بن يحيى عطار از سعد بن عبد اللّه از وى به آن كتاب‌ها . علامه در فوايد خلاصه ، او را در شمار جماعتى كه توقيع مبارك « 2 » در مدح آنها صادر شده مذكور داشته است . از ابو محمد رازى روايت است كه گفت من و احمد بن ابى عبد اللّه در عسكر بوديم ، يعنى سرمن رأى كه وارد شد بر ما رسولى از جانب حضرت و گفت احمد بن اسحق اشعرى و ابراهيم بن محمد همدانى و احمد بن حمزة بن يسع ثقاتند ، و در ربيع الشيعه مذكور است كه او از وكلاء و سفراء و ابواب معروفين است و كسى را از اماميه در آن اختلافى نيست . در رجال كشى عبارتى است كه به نهايت جلالت اين مرد خبر مىدهد . قبر شريفش در حلوان است ( سر پل ذهاب ) . احمد بن اسمعيل بن عبد اللّه ابو على بجلى ، شيخ نجاشى ( ره ) گفته است او عرب است ، از اهل قم ملقب به « سمكه » و از ارباب فضل و ادب و دانش بوده است ، و ابو الفضل محمد بن حسين بن عميد شاگرد اوست ؛ و وى را چند كتاب است كه مانند آنها تصنيف نشده . پدر وى اسمعيل از غلامان و شاگردان احمد بن ابى عبد اللّه برقى بوده است . كلام شيخ نيز در فهرست با اين جمله موافق است ، جز آن‌كه « سمكه » را جد وى گرفته است . علامه در خلاصه گفته است : تصريحى از اصحاب در تعديل او نرسيده ، و قدحى نيز از ايشان نديده‌ايم ، و خود قبول روايات او را تقويت كرده است .

--> ( 1 ) - [ شيخ به‌طور مطلق ، منظور شيخ طوسى است . ] ( 2 ) - [ توقيع و توقيعات ، در كتب رجال ، يعنى نامه‌هائى كه از طرف حضرت ولى عصر ( ع ) خطاب به بعضى از خواص صادر شده است . ]