محمدحسين ناصر الشريعه
251
تاريخ قم ( فارسى )
احمد بن اصفهبد « 1 » چنانكه در فهرست شيخ است مكنى به ابو العباس قمى ضرير « 2 » مفسر ، ولى جز كتاب تفسير روياء كه در دست مردم است كتابى ديگر از وى شناخته نشده . مردم آن كتاب را به ابو جعفر كلينى نسبت مىدهند و حال آنكه از او نيست ، و براى او احاديثى است كه خبر داد ما را به آنها جماعتى از اصحاب ما از ابو القاسم جعفر بن محمد بن قولويه قمى ، از احمد بن اصفهبد . ابن قولويه از وى روايت مىكند . قاضى احمد بن الحسين بن احمد بن محمد . چنانكه در فهرست شيخ منتجب الدين است مدعو به « دول قمى » است . صالح و ثقه و حافظ احاديث بوده است . روايت مىكند از او مفيد عبد الرحمن نيشابورى . . . احمد بن حمزة بن عمران . مرحوم وحيد بهبهانى در تعليقه مىگويد كه از ترجمه عمران بن عبد اللّه چنين مىنمايد كه وى محل اعتماد است . احمد بن حمزة بن يسع بن عبد اللّه قمى ، علامه در خلاصه و شيخ نجاشى در رجال با اين عبارت كه ثقة ثقة او را توثيقى كامل كردهاند ، و هردو پدر او را از راويان حضرت رضا عليه السّلام دانستهاند . - نجاشى گفته است وى را كتاب « نوادر » است . در ترجمهء احمد بن اسحق گذشت كه حضرت قائم عجل اللّه فرجه او را توثيق نمود . و در مشتركات او را از طبقات رجال حضرت هادى ( ع ) و پدر او را چنانكه گذشت در طبقه راويان حضرت رضا عليه السّلام شمرده است . احمد بن داود بن على قمى ، شيخ و نجاشى و علامه و صاحب كتاب مشتركات او را توثيق نمودهاند ، بلكه شيخ توثيق او را مؤكد و مكرر كرده ، و فرموده است وى را كتاب « نوادر » است ، كثير الفائده كه خبر داد به آن حسين بن عبيد اللّه از ابو الحسن بن محمد بن احمد بن داود از پدر خود ، و او از اصحاب على بن حسين بن بابويه است . شيخ اديب احمد بن عبد القاهر ابن قمى ، چنانكه در فهرست شيخ منتجب الدين است ، فاضل و ثقه بوده است . احمد بن عبد اللّه بن عيسى بن مصقلة بن سعد . شيخ نجاشى و علامه گفتهاند كه او از اهل قم و از اشعريين است ، و هردو وى را توثيق كرده و گفتهاند : او را نسخهاىست از حضرت جواد عليه السّلام
--> ( 1 ) - [ اصفهبد ، همان اسپهبد يا سپهبد است ] ( 2 ) - نابينا .