مدرسه مهدى قليخان مدرسه كوچكى است قرب صحن جنب گذر خان ، كه مهدى قليخان نامى در دورهء صفويه آن را بنا نموده ، و قبر او نيز در دالان مدرسه است ، و درى هم در زير گذر عبد اللّه خان داشته كه فعلا مسدود است . در اين اواخر تعميراتى در آن‌جا شده است . « 1 » مدرسهء حاجى در محله گذر قاضى از بناهاى ميرزا آقا خان صدر اعظم نورى است كه در زمان صدارتش در سلطنت ناصر الدين شاه به سال ( 1273 ) براى مرحوم حاج ملا محمد صادق مجتهد قمى « 2 » با مسجدى ساخته است . اين مدرسه دو طبقه است . در ايوان مدرسه اشعارى از مرحوم حاج رشيد خان بيگدلى است كه مصرع آخر ماده تاريخ آن است « صدر امجد را مبارك باش اى نيكى بنا » ( 1273 ) مدرسهء حاج سيد صادق مدرسهء كوچكى است كه جنب مسجد مرحوم حاج سيد صادق مجتهد قمى « 3 » در محلهء سلطان محمد شريف براى آن مرحوم ساخته‌اند . قسمت شمالى آن هنوز ناتمام است . مدرسهء جانى خان اين مدرسه را مقابل درب مسجد جامع ، جانى خان يا جهانگير خان نامى در سلطنت صفويه بنياد نمود ، بعد در زمان سلطنت ناصر الدين شاه ، حاجى ميرزا نصر اللّه مستوفى گرگانى تعميراتى در آن نموده و موقوفاتى بر آن قرار داده است .

--> ( 1 ) - اين مدرسه از طرف مرحوم آيت اللّه بروجردى تجديد بنا شد . نگاه كنيد به « اضافات كتاب » ( د ) ( 2 ) - [ حاج ملا محمد صادق ، و به اختصار حاج ملا صادق قمى در سال 1298 هجرى وفات يافت شرح حالش خواهد آمد . ] ( 3 ) - [ حاج سيد صادق قمى متوفاى سال 1338 هجرى - شرح‌حال اجمالى او نيز خواهد آمد ]